Als mensen thuis met infrarood therapie beginnen, is de eerste vraag bijna altijd: hoe lang moet ik dit doen? Tien minuten? Twintig minuten? En op online forums en productverpakkingen krijgen ze antwoord: tien tot twintig minuten per sessie, een paar keer per week.
Het probleem is dat die adviezen los staan van de lamp die iemand thuis gebruikt. Want behandeltijd zegt zonder de irradiantie van je paneel, de hoeveelheid licht die op de huid aankomt, uitgedrukt in mW/cm², eigenlijk niets. Als het ene paneel op 20 centimeter afstand meerdere keren zoveel mW/cm² levert als het andere, krijg je in dezelfde tien minuten een totaal andere dosis. En bij infrarood therapie thuis draait het uiteindelijk om de dosis: de hoeveelheid energie die de huid bereikt, uitgedrukt in J/cm².
De berekening is eenvoudig: dosis (J/cm²) = irradiantie (mW/cm²) × tijd (seconden) ÷ 1000. Wie de irradiantie van zijn paneel op de juiste afstand kent, kan uitrekenen hoe lang een sessie moet duren om een bepaalde dosis te bereiken. Wie die irradiantie niet kent, gokt.
Daarbij is behandeltijd ook niet de enige factor die telt, naast dosis. Golflengte, irradiantie en behandeltijd spelen samen een rol. Dezelfde dosis in J/cm² die heel snel met een hoge irradiantie wordt toegediend, hoeft biologisch niet altijd exact hetzelfde te zijn als dezelfde dosis die met een veel lagere irradiantie over langere tijd wordt toegediend. Dosering is dus meer dan alleen een getal; de manier waarop die dosis wordt bereikt, doet er ook toe.
Uit de wetenschappelijke literatuur over fotobiomodulatie komen voor veel toepassingen gericht op de huid doseringen naar voren in de orde van 2 tot 10 J/cm², afhankelijk van het behandeldoel en het specifieke onderzoek. Stel dat uit literatuur voor een bepaalde toepassing een dosis van 10 J/cm² met 850 nm nabij infraroodlicht naar voren komt. Als je weet hoeveel mW/cm² jouw paneel op 850 nm levert op 20 of 30 centimeter afstand, kun je uitrekenen hoe lang een sessie moet duren om die dosis te bereiken.
Dat kan verrassend kort zijn. Bij een krachtig paneel kom je voor zo'n dosis soms uit op een behandeltijd van rond de twee minuten. Dat voelt onwennig voor mensen die gewend zijn aan adviezen van tien of twintig minuten. Maar de vraag is dan eigenlijk: waarom zou je langer voor de lamp gaan zitten als je de gewenste dosis al hebt bereikt?
De reden waarom meer niet automatisch beter is, heeft te maken met de bifasische dosisrespons van fotobiomodulatie. Er is een therapeutisch venster waarbij een passende dosis een biologisch effect kan ondersteunen. Bij een te hoge dosis kan dat effect afvlakken of verminderen. De dosisrespons is dus niet simpelweg lineair, en dat is precies waarom wij niet adviseren om voor de zekerheid maar langer te blijven zitten.
Om die vertaalslag van onderzoek naar thuisprotocol te kunnen maken, moet je weten hoeveel licht een specifieke golflengte op de huid levert. Niet de totale output van alle golflengtes bij elkaar, maar per golflengte, op de afstand waarop iemand daadwerkelijk behandelt.
Bij veel aanbieders wordt alleen de gecombineerde output van alle rode en nabij infrarode golflengtes opgegeven. Dan weet je uiteindelijk niet hoeveel energie je van een specifieke golflengte ontvangt. Wij meten de output van de afzonderlijke golflengtes op meerdere afstanden, van 15 tot 50 centimeter, en zetten die metingen per afstand in een tabel die als technische informatie bij de lamp wordt meegeleverd.
Die gegevens gebruiken we vervolgens om wetenschappelijke literatuur te vertalen naar een concreet advies over afstand, sessieduur en de juiste stand van de lamp. De klant hoeft zelf niet met technische gegevens te rekenen. Wij hebben die stap al gemaakt.
Dat is voor ons de essentie van infrarood therapie thuis: niet gokken hoeveel licht je gebruikt, maar de gewenste dosis uit de literatuur zo nauwkeurig mogelijk vertalen naar een praktisch behandelprotocol.
Bij de aanschaf van een paneel voor thuisgebruik zien we dat mensen zich vaak blindstaren op drie specificaties: wattage, het aantal leds en het aantal golflengtes. Dat zijn makkelijk vergelijkbare getallen, maar ze zeggen op zichzelf verrassend weinig over hoe goed je een paneel thuis kunt doseren.
Neem wattage. Een fabrikant kan 100 leds van ieder 5 watt gebruiken en het paneel vervolgens als een 500 watt paneel presenteren. Dat is het theoretische maximale vermogen van de leds bij elkaar. In de praktijk worden leds niet noodzakelijk op hun maximale vermogen aangestuurd. De drivers bepalen hoeveel vermogen daadwerkelijk wordt gebruikt, onder andere om warmteontwikkeling te beheersen en de levensduur van de leds te verlengen. Twee panelen die op papier hetzelfde wattage hebben, kunnen daardoor in de praktijk een heel andere lichtoutput hebben op de afstand waarop je behandelt.
Hetzelfde geldt voor het aantal golflengtes. In de markt zie je steeds vaker panelen met vijf, zeven of nog meer golflengtes, waarbij het idee wordt gewekt dat meer automatisch beter is. Wij zijn het daar niet mee eens. Een led is bovendien geen laser die uitsluitend exact één golflengte uitzendt. 850 nm is een piekgolflengte; daaromheen ligt een spectrale verdeling waarbij ook nabijgelegen golflengtes worden uitgezonden. Het is te simplistisch om alleen het aantal nanometers op een specificatielijst te tellen en te concluderen dat een paneel met zeven golflengtes beter is dan een paneel met drie.
Het wordt nog belangrijker wanneer je naar dosering kijkt. Als een paneel zeven golflengtes bevat, maar de fabrikant alleen de totale irradiantie van al die leds samen opgeeft, weet je nog steeds niet hoeveel energie iedere afzonderlijke golflengte bijdraagt. Dan wordt het lastig om een onderzoek met een specifieke dosis nabij infraroodlicht te vertalen naar een nauwkeurige behandeltijd.
Wij maken hierin een andere keuze: een beperkt aantal golflengtes die goed aansluiten bij de wetenschappelijke literatuur, met gemeten output per golflengte op meerdere afstanden. Niet het grootste getal op de verpakking, maar de vraag hoe nauwkeurig je kunt behandelen.
Waar je op kunt letten bij de aanschaf:
Voor veelvoorkomende toepassingen hebben we het rekenwerk al gedaan. Onze roodlichttherapiegids behandelt 21 onderwerpen. Per onderwerp hebben we relevante onderzoeken bekeken, de gebruikte golflengtes en doseringen geïdentificeerd en dat vertaald naar concrete protocollen, met afstand, behandeltijd en frequentie, voor de panelen die wij leveren.
Maar soms stelt een klant een vraag die daar niet precies in past. Een concreet voorbeeld: een klant die wist dat er een operatie aankwam, nam vooraf contact op met de vraag hoe roodlichttherapie daarna toegepast kon worden, specifiek rondom wondgenezing en littekenvorming. Dat viel niet binnen een van onze bestaande protocollen.
In plaats van een algemeen advies te geven, zijn we opnieuw de wetenschappelijke literatuur ingedoken. We hebben gekeken naar onderzoek rondom postoperatieve wondgenezing, welke golflengtes daarbij werden gebruikt, welke dosis werd toegediend en hoe vaak er werd behandeld. Vervolgens hebben we dat vertaald naar de eigenschappen en gemeten output van de lamp die deze klant thuis gebruikte. Vóór de operatie lag er al een concreet plan klaar voor het gebruik van rood en nabij infraroodlicht tijdens het herstel.
Wat we daarbij bewust niet doen: claimen dat de wond na een bepaald aantal weken aantoonbaar sneller genas of dat het litteken kleiner werd. Die terugkoppeling is niet gemeten en zo'n resultaat willen we dan ook niet claimen. Wat we wel kunnen zeggen, is dat de klant wist wat ze deed, waarom ze het deed en hoe ze het moest doseren. Dat is wat begeleiding bij infrarood therapie thuis voor ons betekent.
Staat een toepassing niet in de gids, dan kunnen klanten ons gewoon benaderen en zoeken we het specifiek voor ze uit.
Om te begrijpen waarom dosering zo belangrijk is, helpt het om kort stil te staan bij wat er gebeurt wanneer rood en nabij infraroodlicht de huid bereikt.
Rood licht (ongeveer 630-700 nm) en nabij infraroodlicht (ongeveer 800-1100 nm) dringen de huid binnen tot verschillende dieptes. Rood licht bereikt voornamelijk de oppervlakkigere huidlagen; nabij infraroodlicht dringt dieper door en kan weefsels onder de huid bereiken, zoals spieren en gewrichten.
In de cellen wordt dit licht vooral opgenomen door mitochondriën, de structuren die verantwoordelijk zijn voor de energieproductie van de cel. Het mechanisme dat daarbij het meest beschreven wordt in de literatuur, is de activering van cytochroom c-oxidase, een eiwit-complex (Complex IV) in de mitochondriale elektronentransportketen. Dit kan de productie van ATP, de energiedrager van de cel, ondersteunen en heeft mogelijk invloed op processen als ontstekingsregulatie en celreparatie.
Daarnaast wordt in de literatuur beschreven dat rood en nabij infraroodlicht de doorbloeding kan bevorderen, onder andere via de afgifte van stikstofmonoxide (NO) in het weefsel. Een betere doorbloeding kan bijdragen aan de afvoer van afvalstoffen en de aanvoer van zuurstof en voedingsstoffen naar het weefsel.
De precieze werking verschilt per toepassing, golflengte en dosis. De wetenschappelijke literatuur laat een positief beeld zien voor toepassingen zoals spierherstel, gewrichtspijn en huidgerelateerde doelen, maar geeft nog niet op alle vragen een definitief antwoord. We beschrijven dit mechanisme hier dan ook als achtergrond, niet als bewijs dat infrarood therapie thuis voor elke klacht werkt.
De termen worden regelmatig door elkaar gebruikt, maar ze verwijzen naar verschillende delen van het lichtspectrum met verschillende eigenschappen.
Rood licht (630-700 nm) is zichtbaar: je ziet de lamp rood gloeien. Het dringt relatief ondiep de huid in en wordt met name ingezet voor toepassingen gericht op de huidstructuur en huidherstel.
Nabij infraroodlicht (circa 800-1100 nm) is onzichtbaar voor het menselijk oog. Het dringt dieper door en is daarmee relevanter voor toepassingen waarbij je dieper gelegen weefsel wilt bereiken, zoals spieren, pezen of gewrichten. Wanneer mensen spreken over infrarood therapie thuis, bedoelen ze in de meeste gevallen dit nabij infrarode deel van het spectrum, ook wel aangeduid als IR-A.
Het verschil met de infraroodstraling die je kent van infraroodsauna's is dat een sauna een breed spectrum uitstraalt, waarbij warmteoverdracht het dominante mechanisme is. Een infraroodsauna kan ook IR-A uitstralen, waardoor er enige overlap bestaat met de golflengtes die in een roodlichttherapiepaneel worden gebruikt. Het belangrijkste onderscheid zit echter in de toepassing: een sauna is primair gericht op warmte, terwijl fotobiomodulatie werkt met specifieke golflengtes bij een gecontroleerde irradiantie en dosis. Bij fotobiomodulatie gaat het nadrukkelijk niet om warmte als primair werkingsmechanisme, maar om de fotochemische reacties die op celniveau plaatsvinden bij lagere, niet-thermische doseringen.
De keuze tussen een infraroodlamp of -paneel thuis en een infraroodsauna hangt in de eerste plaats af van wat je wilt bereiken.
Dat kan prettig zijn, maar in een sauna zijn de relevante golflengtes niet gecontroleerd en is gerichte dosering niet mogelijk, waardoor de toepassing wezenlijk verschilt van fotobiomodulatie. Een infraroodsauna is geen roodlichttherapie, ook al straalt hij infrarood uit.
Een roodlicht- of nabij-infraroodpaneel werkt anders. Krachtige panelen kunnen de huid en het behandelgebied wel degelijk wat verwarmen, maar warmte is niet het beoogde primaire werkingsmechanisme van fotobiomodulatie. Het gaat om de fotochemische reacties die op celniveau plaatsvinden. Dat maakt gerichte dosering mogelijk, iets wat in een sauna niet haalbaar is, omdat je golflengtes, irradiantie en dosis daar niet kunt controleren.
Voor wie thuis gericht wil werken aan een specifieke toepassing, spierherstel, gewrichtspijn, huidgerelateerde doelen, biedt een paneel die controle. Voor wie wil ontspannen en van warmte-effecten wil genieten, kan een sauna een prettige aanvulling zijn. Het zijn complementaire keuzes, geen alternatieven voor hetzelfde doel.
We zien dat roodlichttherapie vooral in de herfst en winter wordt gebruikt. Dat is logisch: de dagen zijn korter, mensen zijn minder buiten en als ze buiten zijn, bedekt kleding een groot gedeelte van de huid. Daardoor bereikt minder van het natuurlijke rode en nabij infrarode licht uit zonlicht direct de huid.
We hebben dat zelf ook praktisch getest door te meten hoeveel rood en nabij infraroodlicht door witte en zwarte kleding heen komt. Het resultaat was duidelijk: kleding houdt een groot gedeelte van het licht tegen. In de winter loop je in Nederland nu eenmaal niet langdurig met blote armen, benen of bovenlichaam buiten. Je werkelijke blootstelling van de huid aan natuurlijk rood en nabij infraroodlicht is in de donkere maanden wezenlijk anders dan in de zomer.
Maar infrarood therapie thuis uitsluitend als wintertherapie zien, is een vergissing. Ook in het voorjaar en de zomer brengen veel mensen het grootste deel van hun dag binnen door. We werken binnen, zitten in de auto en komen soms pas aan het einde van de dag buiten. Twee weken zomervakantie compenseert niet automatisch voor de rest van het jaar.
Ons advies is om in de donkere maanden structureel na te denken over aanvullende blootstelling, maar in het voorjaar en de zomer niet automatisch te stoppen. Kijk naar je werkelijke leefstijl: hoeveel kom je daadwerkelijk buiten, hoeveel huid is dan blootgesteld en voor welk doel gebruik je roodlichttherapie?
Zonlicht blijft altijd de basis. Een roodlichttherapielamp is geen vervanging voor buiten zijn. Het voordeel van een paneel is juist dat je rood en nabij infraroodlicht gecontroleerd kunt toepassen, met een bekende golflengte, irradiantie en dosis, op momenten dat de zon dat niet voor je doet.
Rood en nabij infraroodlicht in de doseringen die bij fotobiomodulatie worden gebruikt, worden in de literatuur over het algemeen als veilig beschouwd voor gezonde volwassenen. Dat neemt niet weg dat er situaties zijn waarbij extra voorzichtigheid of overleg met een arts op zijn plaats is.
Bescherming van de ogen is standaard: kijk nooit direct in een roodlichtpaneel en gebruik indien beschikbaar de bijgeleverde beschermbril, vooral bij panelen met hogere irradiantie op korte afstand.
Bij gebruik boven schildklierweefsel raden wij aan om een arts te raadplegen; sommige protocollen vermijden dit gebied uit voorzichtigheid. Hetzelfde geldt voor mensen die lichtgevoelige medicijnen gebruiken, mensen met een onderliggende huidaandoening of mensen met een actieve ontsteking of infectie in het behandelgebied, raadpleeg in die gevallen altijd eerst een arts.
Over gebruik tijdens zwangerschap is de beschikbare literatuur beperkt. Wij adviseren zwangere vrouwen uit voorzichtigheid om geen roodlichttherapie toe te passen op de buik of lage rug, en bij twijfel altijd een verloskundige of arts te consulteren.
Voor kinderen geldt dat de bestaande onderzoeken vrijwel uitsluitend op volwassenen zijn uitgevoerd. Thuistoepassing bij kinderen valt buiten de scope van onze protocollen; wij adviseren in dat geval altijd een arts te betrekken.
Dit is een vraag die we vaak krijgen, en het eerlijke antwoord is: dat verschilt per persoon en per toepassing.
In de literatuur worden voor sommige toepassingen effecten beschreven na een reeks van meerdere sessies over enkele weken. Voor andere toepassingen duurt het langer of zijn de uitkomsten minder consistent. Er is geen universele tijdlijn die voor iedereen opgaat.
Wat we wel kunnen zeggen: wie met een onderbouwd protocol werkt, de juiste golflengte, de juiste dosis, de juiste frequentie, doet er in ieder geval alles aan om de kans op een effect te maximaliseren. Wie op gevoel behandelt zonder te weten hoeveel J/cm² er op de huid aankomt, heeft geen goede basis om te beoordelen of het werkt of niet.
Wij raden aan om een protocol minimaal vier tot zes weken consistent toe te passen voordat je een eerlijke beoordeling kunt maken, maar ook dat is een indicatie, geen garantie. Roodlichttherapie kan ondersteunen; het is geen geneesmiddel.
Voor thuisgebruik in Nederland en België zijn CE-markering en RoHS-conformiteit de minimale vereisten voor elektrische apparaten. Dat geeft aan dat een product voldoet aan Europese veiligheidsrichtlijnen, maar het zegt niets over de kwaliteit van de lichtoutput of de nauwkeurigheid van de specificaties.
De echte vraag is of een fabrikant transparant is over de gemeten output. Vraag altijd: zijn de irradiantiewaarden gemeten met gekalibreerde meetapparatuur? Worden golflengtes apart gemeten of alleen gecombineerd opgegeven? Zijn die meetgegevens op te vragen of worden ze standaard meegeleverd?
Een aanbieder die zijn metingen transparant deelt, per golflengte, op meerdere afstanden, geeft je de informatie die je nodig hebt om thuis verantwoord te doseren. Een aanbieder die alleen wattage en led-aantallen communiceert, vraagt je om te vertrouwen op specificaties die weinig zeggen over wat er in de praktijk op de huid aankomt.
Kwalitatieve roodlichtpanelen met goede koeling en goed aangestuurde drivers hebben een verwachte levensduur van vele duizenden branduren. In de praktijk betekent dat bij een normaal thuisgebruik van enkele sessies per week een levensduur van jaren.
Het enige reguliere onderhoud dat nodig is, is het schoonhouden van het paneel-oppervlak. Stof en vingerafdrukken op de leds of het beschermende glas kunnen de lichtoutput licht verminderen. Gebruik een droge of licht vochtige doek, geen agressieve schoonmaakmiddelen.
Leds verliezen over de jaren geleidelijk aan lichtoutput, een verschijnsel dat bekendstaat als LED-degradatie. Bij kwaliteitsleds is dat proces langzaam en heeft het pas na vele duizenden branduren merkbaar effect. Wie de irradiantie van zijn paneel aan het begin van gebruik kent, kan dat na verloop van tijd opnieuw meten en beoordelen of bijstelling van de behandeltijd nodig is.
De fout die we keer op keer zien: mensen kiezen een paneel op basis van wattage, ledaantal of het aantal golflengtes, starten met een algemeen protocol van twintig minuten en verwachten dan resultaat, zonder te weten hoeveel licht er werkelijk op de huid aankomt.
Wij weigeren dat als vertrekpunt te accepteren. Niet omdat andere aanbieders per definitie slecht bezig zijn, maar omdat wij geloven dat infrarood therapie thuis alleen zinvol is als je weet wat je doet. Dat betekent: meten wat er uit de lamp komt, die gegevens vertalen naar de dosis die uit de literatuur naar voren komt, en pas dan een sessieduur adviseren.
Soms is die sessieduur twee minuten. Soms tien. Soms is het antwoord dat een bepaalde toepassing nog te weinig onderbouwing heeft om een protocol op te baseren, en dan zeggen we dat ook.
Infrarood therapie thuis draait niet om het grootste paneel, de langste sessie of het meeste wattage. Het draait om de juiste dosis voor het juiste doel, zo nauwkeurig mogelijk bepaald. Alles daarboven is marketing.
–
–
–
BLACK FRIDAY 20% korting op alles met kortingscode REDFRIDAY2026
