Je vraagt je waarschijnlijk af of roodlichttherapie veilig is voor je ogen. Misschien heb je ook iets gelezen over onderzoeken waarbij rood licht positieve effecten had op het netvlies, en vraag je je af of je dat zelf kunt toepassen.
Dat zijn twee wezenlijk verschillende vragen. De eerste gaat over veiligheid bij normaal gebruik. De tweede gaat over een specifieke toepassing die in onderzoek is bestudeerd onder omstandigheden die fundamenteel anders zijn dan een consumentenpaneel thuis. Beide vragen verdienen een eerlijk antwoord.
Onze panelen gebruiken rood licht van 630 en 660 nanometer en nabij-infrarood licht van 850 nanometer. Ultraviolet licht of kortgolvig blauw licht zit er niet in.
Dat is op zichzelf geruststellend, maar het betekent niet dat het licht automatisch onschadelijk is voor de ogen. Ook zichtbaar rood licht en nabij-infrarood kunnen bij voldoende hoge blootstelling risico's opleveren voor het netvlies. Bovendien is 850 nanometer nabij-infrarood niet zichtbaar: je kunt de intensiteit ervan niet waarnemen zoals je dat bij zichtbaar licht wel kunt. Je ogen geven je bij nabij-infrarood dus geen betrouwbaar signaal dat er veel licht binnenkomt.
Een irradiantiemeting met onze OHSP350-S spectrometer vertelt ons hoeveel licht het paneel op een bepaalde afstand levert. Maar dat is geen volledige oogveiligheidsbeoordeling. Daarvoor moet je ook kijken naar de spectrale verdeling, de blootstellingsduur, de grootte en spreiding van de lichtbron en de relevante fotobiologische veiligheidsnormen, zoals IEC/EN 62471.
Mijn basisadvies is: kijk niet rechtstreeks in een roodlichttherapielamp en houd je ogen gesloten wanneer je het gezicht behandelt.
Het zichtbare rode licht van onze panelen is behoorlijk fel. Rechtstreeks in de lamp kijken voelt simpelweg niet prettig. Na blootstelling kun je bovendien tijdelijk een veranderde kleurwaarneming of nabeelden ervaren, doordat je visuele systeem zich aanpast aan het intense rode licht. Dat is op zichzelf niet automatisch een teken van schade, maar het is wel een reden om onnodige directe blootstelling te vermijden.
Gesloten ogen bieden daarbij niet automatisch volledige bescherming. Rood en nabij-infrarood licht dringen door gesloten oogleden heen. Daarom adviseer ik bij gezichtsbehandelingen om de meegeleverde beschermbril te gebruiken, ook wanneer je niet bijzonder lichtgevoelig bent.
Ik heb contact gehad met een klant die erg lichtgevoelig was en roodlichttherapie als behoorlijk onprettig ervoer. Zelfs wanneer ze haar ogen gesloten hield, vond ze het licht van het paneel nog steeds te fel en ongemakkelijk.
Dat vind ik een belangrijk praktijkvoorbeeld. Bij roodlichttherapie kijken we vaak vooral naar golflengtes, irradiantie en dosering. Maar hoe iemand het licht persoonlijk ervaart, is minstens zo relevant. Voor de meeste mensen is de felheid van een roodlichtpaneel goed te verdragen, maar voor iemand die erg lichtgevoelig is, kan dat echt een belemmering vormen.
De beschermbril is echter niet uitsluitend bedoeld voor mensen die het licht als onprettig ervaren. Comfort en oogveiligheid zijn twee verschillende zaken. Wie de beschermbril draagt omdat het licht te fel voelt, gebruikt hem om een andere reden dan wie hem draagt om de ogen te beschermen bij een gezichtsbehandeling. Beide redenen zijn geldig; het zijn alleen niet dezelfde.
Dit geldt voor iedereen, altijd, zonder uitzonderingen op basis van onderzoek. Waarom dat laatste relevant is, leg ik hieronder uit.
Een misvatting die ik regelmatig tegenkom: mensen denken dat ze rechtstreeks in een roodlichttherapiepaneel kunnen kijken omdat er wetenschappelijke onderzoeken zijn die positieve effecten van rood licht op de ogen laten zien.
Ik moet eerlijk zeggen dat ik daar zelf in het begin ook erg enthousiast over was. Maar de vertaalslag van onderzoek naar consumentenpaneel is lang niet zo eenvoudig als het lijkt. En die vertaalslag niet kritisch maken, is precies wat veel aanbieders wél doen.
Wij weigeren die stap te zetten zonder onderbouwing. Hieronder leg ik uit waarom.
Een onderzoek dat mij echt is bijgebleven, is dat van Shinhmar en collega's, gepubliceerd in Scientific Reports in 2021. Daarin werd onderzocht wat een korte blootstelling aan 670 nanometer rood licht doet met de visuele functie van volwassenen.
Wat mij vooral verraste, was de bijzonder lage lichtintensiteit. De onderzoekers gebruikten slechts 8 mW/cm² gedurende drie minuten, wat neerkomt op ongeveer 1,44 J/cm². Bij twintig deelnemers werd na blootstelling in de ochtend gemiddeld 17% verbetering gevonden in een specifieke meting van de kleurcontrastgevoeligheid, niet in het gezichtsvermogen in het algemeen. Dat onderscheid is belangrijk: kleurcontrastgevoeligheid is één specifieke maatstaf, en de resultaten zeggen niets over andere aspecten van het zien. Bij een kleinere groep was een deel van die verbetering zelfs een week later nog meetbaar.
Het apparaat dat de onderzoekers gebruikten, was een specifieke LED-lamp met negen leds, een diffuser en een gecontroleerde lichtintensiteit ter hoogte van het oog. Dat is een wezenlijk andere opstelling dan een consumentenpaneel.
Toen ik me verder verdiepte in de onderzoeksopzet, realiseerde ik me dat die vertaalslag niet zomaar mogelijk was.
Onze roodlichttherapiepanelen bevatten tientallen tot honderden leds en leveren op gebruikelijke behandelafstanden een aanzienlijk hogere irradiantie dan de 8 mW/cm² die in dit onderzoek werd gebruikt. Daarnaast bevatten onze panelen ook 850 nanometer nabij-infrarood, dat in het onderzoek niet aanwezig was.
Zelfs wanneer de golflengte vergelijkbaar is, betekent dat niet dat de blootstelling van het oog hetzelfde is. Bij oogveiligheid moet je ook rekening houden met de intensiteit, de grootte en spreiding van de lichtbron, de blootstellingsduur en hoeveel licht uiteindelijk het netvlies bereikt. Een meting in mW/cm² alleen vertelt daarvoor niet het volledige verhaal.
Ik vond het ergens jammer dat ik die interessante onderzoeksresultaten niet zomaar kon vertalen naar een protocol voor onze panelen. Maar ik heb er bewust voor gekozen om dat niet te doen. Ik wil niet op basis van één positieve studie adviseren om rechtstreeks in een krachtig roodlichttherapiepaneel te kijken, terwijl de onderzoeksopstelling wezenlijk anders is.
Voor mij is dat een belangrijk onderdeel van verantwoord omgaan met wetenschappelijk onderzoek: niet alleen kijken naar de positieve uitkomst, maar ook beoordelen of je die onderzoeksomstandigheden met je eigen apparatuur daadwerkelijk en veilig kunt reproduceren.
Wij bieden met onze reguliere panelen geen behandelprotocol voor de ogen aan. Dat is een bewuste keuze.
Iets wat mensen volgens mij veel te snel overslaan: we hebben ook een natuurlijke lichtbron, namelijk de zon.
Ik adviseer mensen om 's ochtends naar buiten te gaan en natuurlijk daglicht op te zoeken, bij voorkeur rond zonsopkomst. Dan word je blootgesteld aan een breed spectrum van licht, waaronder rood en nabij-infrarood, binnen de natuurlijke lichtomgeving. Daarvoor hoef je uiteraard niet rechtstreeks in de zon te kijken.
Dat is een ander onderwerp dan het oogonderzoek hierboven. Ochtendlicht heeft voordelen voor je biologische klok en je algemene lichtblootstelling, maar het is geen vervanging voor de specifieke omstandigheden die in dat onderzoek werden onderzocht. Het zijn twee afzonderlijke onderwerpen. Ochtendlicht is bovendien gratis, direct beschikbaar en er zijn geen leds voor nodig.
Als je daarnaast roodlichttherapie wilt gebruiken voor een specifiek doel, doe dat dan met een onderbouwd protocol en passende oogbescherming. Voor een gewone gezichtsbehandeling is rechtstreeks in de leds kijken hoe dan ook niet nodig.
Mijn advies komt op het volgende neer.
Bij behandelingen van het gezicht: houd je ogen gesloten, gebruik de meegeleverde beschermbril en kijk niet rechtstreeks in de leds. De beschermbril is bij gezichtsbehandelingen voor iedereen relevant, niet alleen voor wie het licht als onprettig ervaart. Gesloten ogen alleen bieden geen volledige bescherming, omdat rood en nabij-infrarood licht door de oogleden heen dringen.
Het getal dat ik lezers het meest wil meegeven uit het onderzoek van Shinhmar et al., is die 8 mW/cm². Niet omdat dit een universeel veilige of optimale intensiteit voor de ogen is, maar omdat het laat zien hoe specifiek de onderzoeksomstandigheden waren. Een positieve studie naar rood licht en kleurcontrastgevoeligheid is geen vrijbrief om rechtstreeks in een krachtig consumentenpaneel te kijken.
En het eerlijkste advies dat ik kan geven: benut eerst het natuurlijke licht dat iedere dag beschikbaar is. Ga 's ochtends naar buiten. Dan begint lichthygiëne precies waar ze moet beginnen, zonder lamp en zonder protocol.
BLACK FRIDAY 20% korting op alles met kortingscode REDFRIDAY2026
