Infrarood therapie wint snel terrein — in sportscholen, wellness-centra en steeds vaker ook thuis. Maar wat is infrarood therapie precies? En wat doet het met je lichaam op cellulair niveau? In dit artikel leggen we uit hoe infraroodstraling werkt, welke drie soorten er bestaan, en wat klinisch onderzoek zegt over de effecten bij pijn, spierherstel en ontstekingen. We baseren ons uitsluitend op peer-reviewed wetenschappelijke bronnen.
Infrarood therapie is een niet-invasieve behandelmethode waarbij elektromagnetische straling in het infraroodspectrum wordt ingezet om biologische processen in het lichaam te stimuleren. Infraroodstraling heeft golflengtes tussen 700 nanometer (nm) en 1 millimeter — net voorbij het zichtbare rood. Je kunt het niet zien, maar je voelt het als warmte.
De therapie wordt toegediend via LED-panelen, infraroodlampen, keramische materialen of infraroodsauna’s. Afhankelijk van de golflengte dringt de straling dieper of minder diep door in het weefsel, met elk hun eigen werkingsmechanisme en therapeutische toepassingen.
De International Commission on Illumination (CIE) verdeelt infraroodstraling in drie banden op basis van fysische eigenschappen (Tsagkaris et al., 2022, PMC8946909):
| Type | Golflengte | Penetratiediepte | Toepassing |
|---|---|---|---|
| IR-A (nabij-infrarood) | 700–1400 nm | Tot 5 mm huid; tot 4 cm via warmtegeleiding | Fotobiomodulatie, pijnverlichting, spierherstel |
| IR-B (midden-infrarood) | 1400–3000 nm | Oppervlakkiger dan IR-A | Warmtebehandeling, sommige sauna’s |
| IR-C (ver-infrarood) | 3000 nm – 0,1 mm | Oppervlakkig; geabsorbeerd door water in weefsels | Infraroodsauna, fibromyalgie, ontspanning |
Nabij-infrarood is de golflengte die het diepst doordringt in biologisch weefsel — tot 5 mm direct in de huid, en via warmtegeleiding tot 4 cm in onderliggende spieren en gewrichten (Tsagkaris et al., 2022, PMC8946909). Dit maakt IR-A de meest gebruikte variant voor therapeutische toepassingen. Bij golflengtes rond 660–830 nm activeert het licht fotoreceptoren in de mitochondriën — met name cytochroom c oxidase — wat leidt tot verhoogde ATP-productie en cellulaire energieaanmaak.
Nabij-infrarood overlapt gedeeltelijk met rood licht (620–700 nm). Beide golflengtes worden daarom vaak gecombineerd in één paneel voor een synergetisch effect. Meer over dit mechanisme lees je in ons artikel over wat rood licht doet met je lichaam.
Midden-infrarood dringt minder diep door dan IR-A en heeft vooral sterke thermische effecten op oppervlakkig weefsel. Het wordt gebruikt in bepaalde warmtelampen en infraroodcabines, maar is minder onderzocht dan IR-A en IR-C in klinische studies.
Ver-infrarood heeft de langste golflengtes en de minste penetratiediepte, maar wordt goed geabsorbeerd door waterige lichaamsvloeistoffen en weefsels. Het is de basis van infraroodsauna’s (60–65°C) en is uitgebreid onderzocht bij fibromyalgie, chronische vermoeidheid en spierontspanning.
Op moleculair niveau beïnvloedt infraroodstraling de rotatie van moleculen in lichaamsvloeistoffen. Het eigenlijke werkingsmechanisme speelt zich af op celniveau via een cascade van biologische reacties (Tsagkaris et al., 2022, PMC8946909):
1. Verhoogde intracellulaire calcium (Ca²⁺)
Blootstelling aan infraroodstraling verhoogt de permeabiliteit van celmembranen voor calciumionen (Ca²⁺) en stimuleert de afgifte van Ca²⁺ uit het endoplasmatisch reticulum. Ca²⁺ is een cruciale boodschapper voor cel-herstelprocessen.
2. Reactieve zuurstofspecies (ROS) en stikstofoxide (NO)
De blootstelling aan IR genereert reactieve zuurstofspecies (ROS), wat op zijn beurt de synthese van stikstofoxide (NO) stimuleert. NO is een endogeen antioxidant dat meerdere biologische functies heeft: het vermindert oxidatieve stress, induceert vasodilatatie (bloedvatverwijding), stimuleert de aanmaak van groeifactoren en bevordert afzetting van extracellulaire matrix voor weefselreparatie.
3. Fotobiomodulatie bij nabij-infrarood (IR-A)
Bij golflengtes in het nabij-infraroodspectrum speelt ook directe activatie van fotoreceptoren in de mitochondriën een rol — het mechanisme dat ook de basis vormt van rood licht therapie. De combinatie van thermische en niet-thermische effecten maakt nabij-infrarood uniek onder de infraroodvarianten.
Een systematische review van 13 gerandomiseerde klinische studies toonde aan dat infraroodtherapie de pijn significant vermindert bij patiënten met musculoskeletale aandoeningen, gemeten met de Visual Analog Scale (VAS) (Tsagkaris et al., 2022, PMC8946909). Specifieke bevindingen:
Nabij-infrarood lichttherapie (830 nm) resulteerde bij universiteitssporters in significante pijnvermindering én een 50% snellere terugkeer naar sport bij 53 blessuretypen — waaronder kniebandletsels, hamstringblessures, achillespeesontsteking en schouderverstuikingen (Foley et al., 2016, geciteerd in Tsagkaris et al., 2022, PMC8946909).
Nabij-infrarood wordt ook onderzocht als ergogeen hulpmiddel dat de contractiele functie van skeletspieren ondersteunt, onder andere via verbetering van de mitochondriale energieproductie (Leal-Junior et al., PMC4299734).
Via de stimulatie van NO-productie, vermindering van oxidatieve stress en bevordering van groeifactoraanmaak oefent infraroodstraling ontstekingsremmende effecten uit op weefselniveau. Dit mechanisme is vergelijkbaar met dat van fotobiomodulatie (PBM) en is relevant bij chronische laaggradige ontstekingen — een onderliggende factor bij veel musculoskeletale klachten.
Via vasodilatatie — veroorzaakt door de NO-synthese — verbetert infraroodtherapie de lokale doorbloeding. Dit bevordert de aanvoer van zuurstof en voedingsstoffen en de afvoer van afvalstoffen. De verbeterde circulatie is relevant bij drukwonden, spierkrampen en zelfs zenuwgeleiding (Tsagkaris et al., 2022, PMC8946909).
Wil je infrarood therapie thuis toepassen? Houd dan rekening met de volgende punten, gebaseerd op klinisch gebruik:
Bekijk ons overzicht van rood licht therapie apparaten en toepassingen voor informatie over welk paneel geschikt is voor thuisgebruik.
Uit klinische studies naar fotobiomodulatie met rood en nabij-infrarood licht blijkt dat roodlichttherapie bij correct gebruik een veilige en niet-invasieve behandelvorm is. Ernstige bijwerkingen worden in de wetenschappelijke literatuur nauwelijks gerapporteerd. De meest voorkomende reacties zijn een milde tijdelijke warmte, lichte roodheid van de huid of een kortdurend tintelend gevoel.
Hoewel roodlichttherapie over het algemeen goed verdragen wordt, is extra voorzichtigheid verstandig in de volgende situaties:
Bij twijfel of roodlichttherapie geschikt is voor jouw persoonlijke situatie is overleg met een arts of behandelaar altijd verstandig.
Infrarood therapie en rood licht therapie worden vaak als synoniemen gebruikt, maar er is een belangrijk onderscheid:
Moderne therapeutische panelen combineren vaak rood licht én nabij-infrarood voor een gecombineerd effect op zowel oppervlakkige als diepere weefsels.
Meer weten over de specifieke werking van rood licht op celniveau? Lees wat rood licht doet met je lichaam. Of bekijk echte rood licht therapie ervaringen — en wat de wetenschap daarover zegt.
Dit is de reden dat rood licht therapie en infrarood therapie in de praktijk sterk overlappen. Meer hierover lees je in ons artikel over de werking van rood licht op cellulair niveau.
Infrarood therapie is een niet-invasieve behandeling waarbij elektromagnetische straling in het infraroodspectrum (750 nm – 1 mm) wordt gebruikt om biologische processen in het lichaam te stimuleren, zoals vasodilatatie, ontstekingsremming, pijnverlichting en celreparatie.
Nabij-infrarood (IR-A, 700–1400 nm) penetreert tot 5 mm direct in de huid. Via warmtegeleiding kunnen effecten optreden tot 4 cm diep in onderliggend weefsel, zoals spieren en gewrichten (Tsagkaris et al., 2022).
Voor de meeste mensen is infrarood therapie veilig. In klinische studies werden geen ernstige bijwerkingen gemeld. Contra-indicaties zijn huidinfecties, koorts, actieve huidkanker, verstoorde thermische sensatie en behandeld gebied na radiotherapie.
Nabij-infrarood (IR-A, 700–1400 nm) heeft kortere golflengtes en dringt dieper door in weefsel. Het werkt via fotobiomodulatie op mitochondriën. Ver-infrarood (IR-C, >3000 nm) heeft een voornamelijk thermisch effect en wordt gebruikt in infraroodsauna’s. Beide hebben gedocumenteerde therapeutische toepassingen.
In klinisch onderzoek worden sessies van 10–20 minuten gebruikt voor lamp- en LED-behandelingen. Infraroodsauna-sessies duren doorgaans 30–40 minuten. Aanbevolen is meerdere sessies per week gedurende minimaal 2–6 weken voor meetbaar effect.
Ja, klinische studies tonen significante pijnreductie bij fibromyalgie (37,5–52,7% VAS-reductie), osteoartritis (25% pijnreductie na 4 weken) en chronische lage rugpijn (36% functionele verbetering). Een systematische review van 13 studies concludeert dat infrarood therapie een effectieve complementaire behandeling is bij musculoskeletale pijn (Tsagkaris et al., 2022, PMC8946909).
Jeroen Nivard ontdekte de kracht van rood licht therapie tijdens zijn eigen gezondheidsreis met Colitis Ulcerosa in 2018. Als oprichter van Loptimize baseert hij zijn expertise op meer dan 5 jaar hands-on ervaring en peer-reviewed onderzoek (PubMed/PMC). Hij heeft meer dan 50 apparaten getest en helpt Nederlanders de juiste keuze maken op het gebied van fotobiomodulatie.
