Als iemand vraagt hoe lang ze een infraroodlamp moeten gebruiken, is ’tien minuten’ een antwoord dat technisch gezien klopt en tegelijk niets zegt. Tien minuten bij een lamp op twintig centimeter afstand levert een volledig andere hoeveelheid energie op dan tien minuten bij dezelfde lamp op veertig centimeter. De lamp is identiek, de behandelduur is identiek, alleen de afstand verschilt, en daarmee de dosis die de huid daadwerkelijk ontvangt.
Wij meten bij onze panelen het nabij-infrarode kanaal afzonderlijk met een OHSP350-S spectrometer. Bij de Maxi, met 850 nm, meten we de volgende waarden:
| Afstand | mW/cm² (850 nm) | 5 minuten ≈ J/cm² |
|---|---|---|
| 10 cm | ~97 | ~29,1 |
| 20 cm | ~73 | ~21,9 |
| 30 cm | ~50 | ~15,0 |
| 40 cm | ~38 | ~11,4 |
Een verdubbeling van de afstand van 20 naar 40 centimeter levert daarmee bijna een factor twee verschil in ontvangen dosis op. Dat is waarom wij weinig hebben aan een algemeen behandeladvies zonder te weten welke lamp iemand gebruikt, op welke afstand en hoe lang.
Dat het therapeutisch venster bij infrarood behandeling smaller is dan mensen denken, wordt ondersteund door onderzoek. In een studie werden drie doses 850 nm nabij-infrarood licht getest: 1, 4 en 6,5 J/cm². Het protocol liep vijf dagen per week gedurende vier weken.
Wat opvalt: niet alle drie de doses gaven hetzelfde resultaat. Juist bij 6,5 J/cm² zagen de onderzoekers het meest consistente patroon van positieve effecten, onder andere op stemming en alertheid overdag. Bij 1 en 4 J/cm² was dat consistente effect er niet.
Dat getal van 6,5 J/cm² is wat ons betreft veelzeggend, niet als universeel voorschrift, maar als illustratie van iets wat vaak wordt vergeten: te weinig licht kan net zo goed betekenen dat je niet dezelfde effecten krijgt als in het onderzoek. Photobiomodulation lijkt een therapeutisch venster te hebben. Je wilt niet zoveel mogelijk geven, maar ook niet willekeurig laag doseren.
Belangrijk om te benoemen: dit was één specifiek protocol, met 850 nm, voor één specifieke toepassing. Voor spieren, gewrichten, zenuwen of andere toepassingen kunnen heel andere behandelparameters relevant zijn. Dat is precies waarom wij per toepassing kijken naar relevant onderzoek, en vervolgens met onze eigen metingen terugrekenen naar een praktische afstand en behandeltijd.
Er is één misverstand dat we bij infrarood behandeling keer op keer tegenkomen, en het is de moeite waard om het direct te benoemen:
‘850 nm dringt dieper door, dus als mijn lamp 850 nm bevat, behandel ik automatisch mijn spieren, gewrichten of andere dieper gelegen weefsels goed.’
Zo eenvoudig werkt het helaas niet.
De eerste variabele is al hoeveel licht je überhaupt op de huid aanbiedt, en daarvoor is de tabel hierboven al veelzeggend. Maar daarna wordt het eigenlijk pas echt complex. De dosis die de huid bereikt, is niet dezelfde dosis die enkele centimeters dieper in een spier aankomt. Licht wordt onderweg geabsorbeerd en verstrooid, en hoeveel er uiteindelijk overblijft hangt af van allerlei biologische variabelen:
Het is daarom te stellig om te zeggen: ‘Ik geef 20 J/cm² op de huid, dus mijn spier ontvangt zoveel J/cm².’ Dat kunnen we op dit moment niet exact berekenen voor een individuele gebruiker. Er wordt nog steeds veel onderzoek gedaan naar hoe licht zich door verschillende menselijke weefsels verspreidt en welke dosis uiteindelijk het doelweefsel bereikt.
Wat dit praktisch betekent: de golflengte van 850 nm is relevant vanwege de relatief goede penetratie in weefsel, maar dat je een lamp hebt met 850 nm betekent nog niet automatisch dat je dieper gelegen weefsel een bruikbare dosis ontvangt. Hoeveel licht er op de huid aankomt, is de eerste vraag. Wat er daarna in het lichaam gebeurt, is de tweede, en die is voor de individuele gebruiker minder precies te berekenen.
Binnen photobiomodulation is veel onderzoek gedaan naar de invloed van rood en nabij-infrarood licht op mitochondriale processen. Een belangrijke hypothese is dat deze golflengtes de mitochondriale ademhalingsketen en de cellulaire energiehuishouding kunnen beïnvloeden, waaronder de productie van ATP. Daarmee zou nabij-infrarood kunnen bijdragen aan herstelprocessen in weefsel, doorbloeding en het dempen van pijnprikkels in spieren en gewrichten.
Wij willen daar eerlijk over zijn: over de exacte mechanismen wordt wetenschappelijk nog gediscussieerd. De literatuur is veelbelovend, maar geeft nog niet op alle vragen een definitief antwoord. Dat is ook waarom wij geen spectaculaire uitspraken doen over specifieke klachten. We krijgen positieve terugkoppelingen over herstel en pijnklachten, maar we zouden een terugkoppeling pas als concreet voorbeeld gebruiken als we het volledige behandelverloop kunnen reconstrueren: welk apparaat, welke afstand, welke behandeltijd, en wat iemand daarna daadwerkelijk heeft ervaren. Een positief gevoel zonder te weten welke dosis iemand heeft ontvangen, zegt ons inhoudelijk veel minder.
Voor klachten aan of vragen over dieper gelegen weefsel, spieren, gewrichten, rugklachten, herstel na inspanning, adviseren we anders dan bij oppervlakkige huidtoepassingen. We richten ons dan specifiek op het nabij-infrarode deel van de lamp (bij ons 850 nm) en werken doorgaans met een hogere aangeboden dosis dan bij huidtoepassingen.
Dat sluit aan bij wat onderzoek suggereert voor toepassingen zoals artritis, fibromyalgie en sportblessures: niet elke dosering geeft hetzelfde resultaat, en behandelfrequentie speelt een rol. Meerdere sessies zijn vrijwel altijd nodig voor een duurzamer effect, ook dat is iets wat we eerlijk benoemen, want één behandeling zal zelden een patroon doorbreken dat zich over langere tijd heeft opgebouwd.
Praktisch betekent dit dat wij bij een specifieke klacht eerst kijken welke dosis op basis van beschikbaar onderzoek relevant lijkt voor die toepassing. Daarna rekenen we met onze eigen spectrometriemetingen terug naar een praktische behandelafstand en -tijd. Dat is een andere werkwijze dan een standaard ‘gebruik twintig minuten’-advies meesturen, en het is ook de reden waarom we de Maxi niet los verkopen van uitleg over hoe je ermee werkt.
Infrarood is van nature een groot onderdeel van zonnestraling. Buiten ben je dus niet alleen blootgesteld aan zichtbaar licht en UV, maar ook aan een aanzienlijke hoeveelheid infrarode straling. Dat verandert zodra je binnen gaat. Moderne beglazing met coatings kan delen van het zonspectrum sterk verminderen, het transmissiespectrum van glas is niet gelijk aan het buitenspectrum. Combineer dat met het feit dat we veel binnenzitten en buiten vaak gekleed zijn, en de dagelijkse blootstelling aan het volledige natuurlijke spectrum kan behoorlijk afwijken van wat iemand ontvangt die veel tijd buiten doorbrengt.
Onze positie is hier tweeledig. Voor je algemene lichtomgeving is buitenlicht de referentie, en een infraroodlamp is geen kunstmatige zon. We zouden niemand aanraden de hele dag binnen te blijven en vervolgens te denken dat een behandeling van twintig minuten dat compenseert.
Maar heb je een specifiek behandeldoel, dan verandert de benadering. Dan gebruik je nabij-infrarood niet om de buitenlichtomgeving na te bootsen, maar als een gerichte, controleerbare vorm van photobiomodulation. In dat geval is de wetenschappelijke dosering de referentie, niet je gevoel of een algemene tijdsindicatie.
Het infrarode spectrum wordt ingedeeld in drie zones: IR-A (ongeveer 700-1400 nm), IR-B (1400-3000 nm) en IR-C (3000 nm en hoger). Voor een infrarood behandeling gericht op weefsel, spieren of herstel is IR-A het meest relevant. Binnen die zone, en specifiek rond 810 en 850 nm, is het meeste onderzoek gedaan naar effecten op dieper gelegen weefsel.
IR-B en IR-C worden sterker door water geabsorbeerd dan IR-A, waardoor ze hun energie relatief oppervlakkig afgeven. Het effect is daardoor vooral thermisch van aard: warmte in de bovenste huidlagen. Dat kan ontspannend werken, maar is mechanistisch iets anders dan photobiomodulation zoals we dat kennen van nabij-infrarood onderzoek.
Wij kiezen bij onze panelen voor 850 nm. Dat is een golflengte waarvoor het meeste klinisch onderzoek beschikbaar is bij toepassingen gericht op weefsel en herstel, en waarvoor we de afgeleverde dosis nauwkeurig kunnen meten. Bij sommige onderzoeksprotocollen wordt 810 nm gebruikt, het verschil in biologisch effect tussen die twee golflengtes is op basis van de huidige literatuur niet eenduidig vastgesteld, maar beide vallen binnen de meest onderzochte range van nabij-infrarood.
Ons advies bij de aankoop van een infraroodlamp is niet alleen te vragen of er 850 nm in zit. Vraag hoeveel nabij-infrarood de lamp afzonderlijk levert op de behandelafstand die je wilt gebruiken, uitgedrukt in mW/cm². En vraag waarop het behandeladvies van de aanbieder is gebaseerd.
Die tweede vraag is minstens zo belangrijk als de eerste. Bij dieper gelegen toepassingen bestaat geen simpele rekensom waarmee je van de specificaties op de doos exact kunt bepalen hoeveel licht het doelweefsel ontvangt. Een aanbieder die dat wel beweert, versimpelt iets wat op dit moment genuanceerder ligt.
Wat betreft veiligheid: nabij-infrarood is niet-ioniserend en werkt fundamenteel anders dan UV, dat fotochemische schade kan veroorzaken. Dat betekent niet dat iedere hoeveelheid nabij-infrarood automatisch gunstig is, ook hier blijven golflengte en dosis relevant, en zijn er situaties waarbij voorzichtigheid gepast is. Bij een onderliggende huidaandoening, zwangerschap, het gebruik van bepaalde medicijnen of twijfel over een specifieke klacht raden we altijd aan eerst een arts te raadplegen voordat je begint met een infrarood behandeling.
We sluiten dit artikel af met een standpunt, niet met een belofte.
De reden dat wij zoveel aandacht besteden aan dosering, afstand en meetmethodiek is niet om indruk te maken met getallen. Het is omdat een infrarood behandeling zonder die context weinig zegt, over het verwachte effect, over de vergelijkbaarheid met onderzoek, en over de vraag of je doelweefsel überhaupt bereikt wordt.
‘Ik heb 850 nm en ik gebruik het twintig minuten’ is het begin van een beschrijving. Het is geen protocol. En een resultaat zonder te weten welke dosis iemand heeft gekregen, zegt ons inhoudelijk veel minder dan een behandeling waarbij we die informatie wel hebben.
Dat is de reden waarom wij werken zoals we werken: meten wat de lamp daadwerkelijk levert, kijken wat het onderzoek zegt over relevante doses voor een specifieke toepassing, en vervolgens terugrekenen naar iets wat thuis uitvoerbaar is. Niet meer dan dat, maar ook niet minder.
–
BLACK FRIDAY 20% korting op alles met kortingscode REDFRIDAY2026
