De fout die we steeds zien: rood ogend is niet hetzelfde als circadiaan verantwoord
Joyce van Belle besloot haar lichtomgeving thuis aan te passen aan haar biologische ritme. Zodra het buiten donker begon te worden, schakelde ze over op twee Twilight Bulbs. In haar Trustpilot-review schrijft ze dat ze sindsdien sneller en dieper in slaap valt, 's nachts minder vaak wakker wordt en 's ochtends energieker opstaat. Ze noemt het een 'eye opener' die ze veel eerder had willen gebruiken.
Wat Joyce deed, was niet alleen een lamp vervangen. Ze paste haar lichtomgeving aan, en dat is precies het onderscheid waar het bij anti blue light om draait.
De meest gemaakte fout die wij zien: mensen gaan ervan uit dat iedere lamp die rood kan worden, of iedere bril met een oranje of geel glas, automatisch geschikt is voor de avond. In de praktijk zegt de kleur van het glas of een kleurinstelling op een smart home lamp weinig over wat er daadwerkelijk door die lamp of dat glas heen komt. En dat is juist waar het op aankomt.
Wat anti blue light echt betekent voor je biologische klok
Licht is één van de belangrijkste tijdgevers voor de biologische klok. In je netvlies zitten aparte lichtgevoelige cellen. Ze dienen niet om mee te zien, maar om te meten hoeveel en wat voor licht er binnenkomt. Dat signaal gaat naar de centrale biologische klok in je hersenen.
Die klok regelt meer dan alleen slaap. Hij is betrokken bij energiehuishouding, lichaamstemperatuur en hormonale ritmes. Licht, en dan specifiek de golflengte van dat licht, bepaalt mede wanneer die klok denkt dat het dag of nacht is.
Die cellen zijn het gevoeligst voor kortgolvig, blauwgroen licht. In klassieke studies naar het melatonine-actie-spectrum ligt de piek in gevoeligheid rond 480 nm. Richting langere golflengtes neemt die gevoeligheid geleidelijk af: boven circa 550 nm is de invloed op melatonineonderdrukking aanzienlijk kleiner en bij langere golflengtes vrijwel verwaarloosbaar.
Daarom kiezen wij bij onze avondbrillen en avondverlichting voor het blokkeren van licht tot ongeveer 550 nm. Niet omdat het circadiane systeem daar exact stopt met reageren, een harde biologische afkapgrens bestaat niet, maar omdat 550 nm een goed verdedigbare praktische grens is die aansluit bij wat de wetenschap over deze gevoeligheidsverdeling laat zien.
Een bril die alleen filtert tot 500 of 530 nm laat dus nog een deel van het spectrum door dat het circadiane systeem wél registreert. Dat is geen hypothetisch verschil, het staat in de transmissiespectra van de glazen zelf.
Waarom niet alle anti blue light producten hetzelfde zijn
Wij hebben zelf brillen van vijf aanbieders gekocht en gemeten. Wat we zagen: de meeste daarvan blokkeren niet het volledige spectrum dat wij voor een avondbril nodig vinden. Dat zegt niet dat die brillen niets doen, wij maken hierin alleen een andere keuze. Een bril kan oranje, rood of geel ogen en als 'anti blue light' worden verkocht, maar dat zegt nog niet wat er daadwerkelijk door het glas heen komt. Daarvoor moet je naar het transmissiespectrum kijken, niet naar de kleur van de glazen of de marketingnaam op de verpakking.
Stefan Bergwerff zocht bewust naar een aanbieder waarbij hij kon vertrouwen dat brillen daadwerkelijk getest waren. Hij kocht twee brillen bij Loptimize, één voor computergebruik overdag, één voor de avond. In zijn review schrijft hij dat hij naar zijn gevoel makkelijker inslaapt en beter slaapt. Hij voegt iets toe dat ons opviel: mensen in zijn omgeving waren aanvankelijk sceptisch, maar meerdere vrienden kochten vervolgens zelf ook een bril en waren er positief over.
Dat is geen klinisch bewijs. Maar het laat wel zien welk type bezoeker bij ons terechtkomt: mensen die willen begrijpen wat ze kopen, en die niet genoeg hebben aan een marketingterm.
Hetzelfde geldt voor verlichting. Een smart home lamp op de rode kleurinstelling zetten is niet hetzelfde als een lamp die uitsluitend de gewenste langere golflengtes uitstraalt. Een rode stand garandeert niet dat er geen relevante kortere golflengtes worden uitgezonden; daarvoor moet je het gemeten spectrum bekijken. Sommige lampen kunnen op de rode stand wél een zeer schoon rood spectrum hebben, terwijl andere dat niet kunnen. Zonder spectrum weet je het simpelweg niet. Bovendien kijken wij naar flikkering: een lamp kan voor het blote oog volledig stabiel lijken, terwijl de lichtoutput zeer snel varieert. Je ziet dat niet bewust, maar dat betekent niet dat het circadiane systeem die modulatie niet registreert. Onze avondverlichting is daarom zowel op spectrum als op flikkervrij gebruik afgestemd.
Het juiste licht op het juiste moment, ook overdag
Onze aanpak is uitdrukkelijk niet dat blauw licht slecht is. Overdag is kortgolvig licht juist een belangrijk onderdeel van natuurlijk daglicht. Het helpt de biologische klok op scherp te stellen, draagt bij aan alertheid en is onderdeel van het brede spectrum dat de zon overdag uitzendt.
Het gaat om het juiste licht op het juiste moment:
Overdag wil je voldoende helder licht met een breed spectrum, inclusief het kortgolvige deel. Dat geeft de biologische klok het signaal dat het dag is.
Naarmate de avond vordert wil je steeds minder licht onder de 550 nm en uiteindelijk verlichting die voornamelijk uit langere, rode golflengtes bestaat. Dat geeft de klok de ruimte om zich voor te bereiden op de nacht.
Buiten regelt het zonlicht die overgang vanzelf. Binnen moeten we daar tegenwoordig bewust mee omgaan, want onze woonkamers, schermen en plafondverlichting geven vaak tot diep in de avond hetzelfde lichtsignaal als op een zomerse middag.
Daarom hebben we naast onze avondbrillen ook circadian friendly verlichting ontwikkeld: de CircaBulb voor overdag, de Twilight Bulb en Room Glowlight voor de avond, en de GlowClip als compact leeslampje. Elk product is bedoeld voor een ander moment van de dag en een andere ruimte, van woonkamer tot slaapkamer tot kinderkamer.
Natuurlijk daglicht overdag en natuurlijke duisternis 's avonds en 's nachts blijven daarbij de basis. Onze producten zijn geen vervanging voor de natuur, ze zijn praktische hulpmiddelen om de moderne binnenomgeving beter te laten aansluiten op dat natuurlijke ritme.
Waar je op moet letten als je een anti blue light lamp of bril koopt
Kijk niet naar de kleur van het glas of de kleurinstelling van een lamp. Vraag naar het transmissiespectrum van een bril en naar het spectrum en de flikkering van een lamp. Een product dat er op papier goed uitziet maar die specificaties niet kan onderbouwen, doet mogelijk niet wat je ervan verwacht.
Goedkoop of duur zegt daarbij op zichzelf weinig. Je hoeft wat ons betreft geen €40, €50 of €60 uit te geven aan een simpele lamp of een leeslampje, maar bespaar niet de laatste paar euro als je daardoor eindigt met een product waarvan je het spectrum of de flikkering niet kent.
Kijk ook naar de partij achter het product. Kan die uitleggen waarom golflengtes onder 550 nm relevant zijn voor het circadiane systeem? Kan die het verschil uitleggen tussen een bril voor computergebruik overdag en een echte avondbril? Zijn er onafhankelijke klantreviews? Zijn ze bereikbaar als je een vraag hebt?
Je koopt niet alleen een lamp of een bril. Je koopt ook de kennis en de eerlijkheid die erachter zitten.
Wat de wetenschap zegt, en wat we nog niet weten
De rol van licht in het regelen van de biologische klok is goed onderbouwd. Onderzoek naar deze lichtgevoelige cellen laat zien dat ze vooral reageren op kortgolvig licht, en dat dit signaal rechtstreeks invloed heeft op de centrale klok in de hersenen en daarmee op het dag- en nachtritme. Ander onderzoek laat zien dat blootstelling aan blauwgroen licht in de avond de aanmaak van melatonine kan onderdrukken.
Of het dagelijks gebruik van een avondbril of circadiane verlichting bij elke persoon tot meetbaar betere slaap leidt, is complexer. Dat verschilt per persoon, per situatie en per bestaande lichtomgeving. De ervaringen van Joyce van Belle en Stefan Bergwerff zijn individuele ervaringen, geen klinisch bewijs. We benoemen dat expliciet, omdat we liever eerlijk zijn dan een verwachting wekken die we niet kunnen waarmaken.
Wat we wel met zekerheid kunnen zeggen: als je de lichtomgeving in huis wilt aanpassen aan je biologische ritme, dan is het spectrum van je verlichting en je bril het juiste startpunt, niet de kleur die je ziet, maar wat er daadwerkelijk door het glas of de lamp heen komt.
Onze positie in deze markt
Wij verkopen liever geen product op basis van alleen een oranje glas, een rode kleurinstelling of een term als 'blue blocking'. We willen kunnen onderbouwen wat een product daadwerkelijk doet, en we willen dat je als koper niet op ons woord hoeft te vertrouwen, maar de specificaties zelf kunt controleren.
Dat is niet de makkelijkste positie in een markt waar veel wordt gecommuniceerd over gevoel en weinig over transmissiespectrum. Maar het is de enige positie die wij eerlijk kunnen innemen.
Meer lezen
- Glowclip rood licht leeslamp
- Anti blauw licht lamp
- De optimale afstand voor rood licht therapie
- Licht therapie met rood en infrarood licht