Een klant behandelde haar huid twintig minuten per sessie, drie keer per week, relatief dicht op het paneel, met zowel rood als nabij-infrarood licht. Na vijf maanden zag ze nauwelijks verbetering. Geen bijwerkingen, geen brandwonden, gewoon: niets.
Toen we haar gebruik opnieuw bekeken, viel me vooral die twintig minuten op. Dat is lang voor een oppervlakkig doel zoals de huid. Mijn advies was om juist flink terug te schalen: naar vijf minuten per sessie, drie keer per week, en voor dit specifieke doel het nabij-infrarood niet standaard mee te gebruiken.
Ik kan niet bewijzen dat de hoge dosis de reden was dat ze weinig resultaat zag. Daarvoor ontbreken de exacte afstandsgegevens en een gecontroleerde vergelijking. Maar het gebruik was wel aanleiding om de behandeling naar beneden bij te stellen, en dat is precies het nadeel van infrarood therapie dat het vaakst over het hoofd wordt gezien.
Niet dramatisch. Niet spectaculair. Maar wel het meest voorkomend.
Voor de duidelijkheid: in dit artikel gaat het over rood licht (ruwweg 630-700 nm) en nabij-infrarood licht (ruwweg 800-1100 nm), zoals gebruikt bij photobiomodulation (PBM) met LED-panelen of -lampen. Dat is iets anders dan verre infrarood, zoals in een infraroodsauna, waarbij warmte de werkzame factor is. De onderzoeksdata, de risico's en de doseringsvragen zijn voor die toepassingen niet zomaar uitwisselbaar.
Als je verder wilt lezen over golflengtes en hoe die van elkaar verschillen, verwijzen we je naar onze uitlegpagina over golflengtes.
Er bestaat daadwerkelijk onderzoek naar wat er gebeurt bij extreem hoge doses rood LED-licht. In een dose-escalatiestudie met 633 nm rood LED-licht en een irradiantie van ongeveer 87 mW/cm² werden doses van 160 tot 640 J/cm² onderzocht. Bij de hogere doses werden langdurige roodheid, hyperpigmentatie en in enkele gevallen blaarvorming waargenomen.
Dat zijn geen prettige bijwerkingen, en het is goed dat dit soort onderzoek bestaat. Maar het is ook eerlijk om te zeggen wat deze doses betekenen in de praktijk: 160 tot 640 J/cm² ligt ver boven wat gebruikelijke PBM-protocollen voorschrijven. Om zulke doses te bereiken bij normaal thuisgebruik zou je extreem lang, extreem dichtbij en met een extreem krachtige lamp moeten behandelen.
Dat wil ik niet wegwuiven, maar ook niet opblazen. De studie laat zien waarom het relevant is om na te denken over dosering. Niet omdat een kwartier voor een roodlichtlamp gevaarlijk is, maar omdat de redenering "als tien minuten goed is, zal twintig of dertig minuten wel beter zijn" niet klopt.
De vraag die ertoe doet, is niet hoeveel watt een lamp heeft, maar hoeveel licht er daadwerkelijk op je huid aankomt, en hoe lang.
Wij meten dat met een OHSP350-S spectrometer. Daarmee meten we de werkelijke irradiantie in mW/cm² op verschillende afstanden van onze lampen. Die meting koppelen we aan de behandeltijd om de ontvangen dosis in J/cm² te berekenen. Zo weten we niet alleen wat een lamp op papier doet, maar hebben we gemeten hoeveel irradiantie het paneel op een bepaalde afstand levert.
Dat maakt een groot verschil. Tien minuten op grote afstand van een minder krachtig paneel kan een totaal andere dosis opleveren dan tien minuten dicht op een krachtig paneel. "Tien minuten" zegt op zichzelf weinig; het gaat om de combinatie van golflengte, afstand en gemeten intensiteit.
De fout die we steeds zien, is deze: mensen denken dat een lamp met meer wattage, meer leds of meer golflengtes automatisch beter werkt. En als dat apparaat krachtiger is, volgt al snel de gedachte dat je ook zo dicht mogelijk erop moet zitten of langer moet behandelen om er maximaal van te profiteren.
Een paneel van 500 watt is niet automatisch effectiever dan een paneel van 300 watt. De relevante vraag is hoeveel licht er daadwerkelijk op je lichaam aankomt en hoe lang je daaraan wordt blootgesteld. Een hogere nominale waarde zegt daar niets over, zeker niet als de gebruiksafstand of behandeltijd niet worden meegenomen.
Binnen photobiomodulation wordt een zogeheten bifasische dosisrespons beschreven. Dat betekent: het effect neemt toe bij een hogere dosis, maar op een gegeven moment neemt het effect weer af. Meer licht is dan niet méér, maar minder.
Een bekende review over photobiomodulation beschrijft dat het effect afhankelijk is van golflengte, irradiantie, totale dosis, weefseltype en behandelfrequentie. Er is geen universele drempelwaarde waarboven infrarood therapie nadelig wordt; die verschilt per toepassing.
Een illustratie uit de praktijk: een gerandomiseerde, dubbelblinde studie bij 28 professionele voetballers onderzocht 810 nm nabij-infrarood licht voor spierherstel bij doses van 10, 30 en 50 joule per behandelplaats. Opvallend: 30 joule gaf geen significant effect op de onderzochte uitkomsten, terwijl 10 joule en 50 joule op verschillende uitkomsten wél effect lieten zien. Dat is geen lineaire lijn. Dat is precies waarom je niet simpel kunt zeggen dat er één grens is waarboven infrarood therapie onveilig of ineffectief wordt.
Wij trekken daarom bewust geen universele grens waarboven roodlichttherapie ineens problematisch zou zijn. Zo'n algemene grens wordt niet door het onderzoek ondersteund. We kijken per toepassing naar de doseringen en frequenties uit relevant onderzoek en vertalen die met onze eigen spectrometermetingen naar een passende afstand en behandeltijd.
De klant die ik aan het begin beschreef, is een goed voorbeeld van dit patroon. Twintig minuten, drie keer per week, dicht op het paneel, met zowel rood als nabij-infrarood, en na vijf maanden vrijwel geen verbetering van de huid.
Ik kan niet bewijzen dat de hoge dosis de reden was dat ze weinig resultaat zag. Daarvoor zou ik haar exacte afstand moeten kennen, de bijbehorende irradiantie moeten kunnen berekenen en een gecontroleerde vergelijking moeten hebben. Die gegevens had ik niet.
Maar het gebruik gaf wel aanleiding om de behandeling naar beneden bij te stellen. Vijf minuten voor een huidtoepassing is beter onderbouwd dan twintig minuten. En nabij-infrarood licht dringt dieper door in weefsel; voor een oppervlakkig huidprobleem is dat niet per se wat je wilt.
Dit is ook de reden dat we tegenwoordig zo sterk op dosering sturen bij advies. Ik geef liever een behandeltijd die past bij het behandeldoel, de gemeten irradiantie en de gewenste dosis, dan een generiek advies dat krachtiger klinkt maar nergens op gebaseerd is.
Krachtige panelen kunnen op korte afstand merkbare warmte op de huid veroorzaken. Warmte is echter niet het primaire werkingsmechanisme van fotobiomodulatie. Wordt de behandeling onaangenaam warm, vergroot dan de afstand of stop de behandeling.
Je ogen zijn gevoeliger voor licht dan je huid. Directe blootstelling van de ogen aan krachtig rood of nabij-infrarood licht over langere tijd is onverstandig, ook al is het licht niet zo krachtig als een laser. Gebruik bij behandelingen dicht bij het gezicht een goede lichtbril die beschermt in het relevante golflengtegebied; niet elke bril blokkeert nabij-infrarood.
Dit is een nadeel dat praktisch vrijwel altijd te vermijden is, maar dat we wel altijd benoemen.
Er zijn situaties waarbij we adviseren om eerst een arts te raadplegen voordat je begint met infrarood therapie:
Deze lijst is niet volledig en vervangt geen medisch advies. Als je twijfelt: raadpleeg een arts.
Een nadeel dat zelden wordt benoemd, maar dat eerlijk thuishoort in dit overzicht: de aanschafkosten van een kwalitatief goed paneel zijn niet laag. Een apparaat dat nauwkeurige specificaties heeft en waarvan de werkelijke irradiantie gemeten is, kost meer dan een goedkoop alternatief zonder meetbare onderbouwing. Energieverbruik bij regelmatig gebruik telt ook mee, al is dat bij korte sessies beperkt.
Dit zijn reële overwegingen, geen reden om af te zien van infrarood therapie als je er een duidelijk doel voor hebt, maar wel reden om goed na te denken of het bij jouw situatie past.
Het standpunt dat ik het vaakst moet rechtzetten, is dat infrarood therapie iets is waarvan je per definitie méér nodig hebt. Alsof rood en nabij-infrarood een soort supplement zijn dat iedereen dagelijks moet nemen.
Zo kijk ik er niet naar. Rood en nabij-infrarood zijn van nature onderdeel van zonlicht. Iemand die veel buiten is en regelmatig daglicht krijgt, heeft een heel andere uitgangspositie dan iemand die in de winter vrijwel de hele dag binnen zit, achter glas werkt en nauwelijks buiten komt. Die context telt.
Het nadeel ontstaat wanneer mensen die context vergeten en alleen nog maar denken in minuten voor een roodlichtlamp. Dan krijg je de redenering: tien minuten is goed, dus twintig minuten is beter, en dagelijks is beter dan drie keer per week. Die redenering volgt niet uit de wetenschap.
Een roodlichtlamp is wat ons betreft een gecontroleerde en meetbare aanvulling op natuurlijk licht, of een gerichte toepassing voor een specifiek doel. Niet een vervanging van buitenlicht en ook niet iets wat je onbeperkt moet gebruiken omdat infrarood gezond klinkt.
Sommige mensen vragen of LED-panelen voor roodlichttherapie elektromagnetische straling produceren die schadelijk zou kunnen zijn. Hier is het nuttig om twee dingen van elkaar te onderscheiden.
Ten eerste: rood en nabij-infrarood licht zijn zelf elektromagnetische straling, in het niet-ioniserende deel van het spectrum. Ze hebben niet de energie om DNA of cellen direct te beschadigen, in tegenstelling tot ioniserende straling zoals röntgenstraling. Het wetenschappelijk standpunt over niet-ioniserende straling op dit niveau is dat er bij normaal gebruik geen aangetoonde gezondheidsrisico's zijn.
Ten tweede: wie bezorgd is over EMF doelt meestal niet op het licht zelf, maar op de elektrische en magnetische velden die ontstaan door de elektronica, voeding en drivers van het apparaat. Dat is een andere vraag. Bij onze panelen meten we deze velden specifiek. Op de normale behandelafstand laten die metingen geen relevante waarden zien.
Het grootste nadeel van infrarood therapie bij normaal gebruik is niet dat het licht ineens gevaarlijk is. Het is dat mensen zonder duidelijk doel onnodig veel behandelen en denken dat meer automatisch beter is.
Daarentegenover staat een aanpak die werkt: bepaal eerst waarom je het gebruikt, zoek op welke dosis en frequentie voor dat specifieke doel onderbouwing bestaat in het onderzoek, en vertaal dat naar een praktisch protocol met de juiste afstand en behandeltijd. Niet andersom, niet beginnen met een krachtig apparaat en dan maar kijken.
Dat is wat ons betreft de kern van verantwoord gebruik van infrarood therapie. Niet spectaculair, maar wel eerlijk.
BLACK FRIDAY 20% korting op alles met kortingscode REDFRIDAY2026
