Je gaat met je blote huid voor een lamp staan die behoorlijk veel licht uitstraalt. Dan is het logisch dat je je afvraagt of dat wel veilig is. En bijna iedereen maakt op dat moment dezelfde vergelijking: we weten dat overmatige blootstelling aan UV-straling huidschade kan veroorzaken en het risico op huidproblemen verhoogt. Dus moet infrarood ook wel gevaarlijk zijn, toch?
Dat is precies de vergelijking die zelden klopt. Rood en nabij-infrarood licht zijn iets wezenlijk anders dan UV-straling. Maar dat betekent niet dat je er onbeperkt en zonder nadenken aan blootgesteld kunt worden. De echte vraag is niet simpelweg of infrarood schadelijk is, maar welk type infrarood, hoeveel, op welke manier en wanneer.
Rood en nabij-infrarood licht zijn bij verantwoord gebruik doorgaans veilig en veroorzaken niet dezelfde directe UV-gerelateerde DNA-schade als zonlicht of zonnebanken. Dat betekent niet dat iedere vorm van infrarood onder alle omstandigheden veilig is. Vooral de golflengte, lichtintensiteit, blootstellingsduur, warmteontwikkeling en bescherming van de ogen bepalen welke risico's er kunnen ontstaan.
Op deze pagina leggen we dat uit op basis van onze eigen metingen en de wetenschappelijke literatuur over fotobiomodulatie. Geen geruststellende marketingpraat, maar een eerlijk beeld.
Infrarood is geen eenduidig begrip. Het is een deel van het elektromagnetische spectrum dat begint net voorbij het zichtbare rode licht en zich uitstrekt tot golflengtes die we als warmte ervaren. Binnen dat bereik zijn er grote verschillen.
Grofweg onderscheiden onderzoekers drie zones:
Die verdeling is belangrijk, want als iemand zegt dat infrarood schadelijk is of juist heilzaam, zegt dat nog niets als je niet weet over welk deel van het spectrum het gaat.
Een infraroodverwarming of infraroodkachel werkt hoofdzakelijk via mid- en ver-infrarood: die apparaten zijn bedoeld om warmte over te dragen. Een infraroodsauna kan ook IR-A uitstralen, maar het primaire doel van een sauna is warmteontwikkeling in het lichaam.
Roodlichttherapiepanelen, zoals die van Loptimize, werken anders. Wij gebruiken specifieke golflengtes in het zichtbare rode bereik, zoals 630 en 660 nanometer, en in het nabij-infrarood bereik, met name 850 nanometer. Die golflengtes worden gekozen omdat ze biologische processen in cellen kunnen beïnvloeden via een mechanisme dat los staat van warmte. Fotobiomodulatie is als behandeling niet thermisch van aard: warmte is niet het werkingsmechanisme. Krachtige panelen kunnen huid op korte afstand wel degelijk verwarmen, maar dat is een bijeffect van de lichtintensiteit, geen beoogd effect.
Dat onderscheid, tussen licht dat primair werkt via warmte en licht dat via fotobiologische processen in cellen werkt, is de kern van waarom je infrarood niet als één homogeen risico kunt beoordelen.
UV-straling heeft kortere golflengtes en fotonen met meer energie dan zichtbaar rood en nabij-infrarood licht. Vooral UVB kan rechtstreeks DNA-schade veroorzaken, terwijl UVA onder andere via oxidatieve processen DNA kan beschadigen. Langdurige of overmatige blootstelling aan UV-straling verhoogt daardoor het risico op huidveroudering en huidkanker.
Roodlichttherapie met golflengtes als 630, 660 en 850 nanometer werkt via andere fotobiologische mechanismen. De fotonen hebben minder energie dan UV-fotonen en veroorzaken niet op dezelfde manier directe DNA-schade. Rood en nabij-infrarood licht behoren tot een ander deel van het spectrum, met andere biologische effecten en andere risicoprofielen.
Dat neemt niet weg dat je voorzichtig moet zijn, maar de angst die mensen voelen vanwege wat ze weten over de zon of zonnebank is in dit geval op het verkeerde gericht.
Fotobiomodulatie wordt al tientallen jaren wetenschappelijk onderzocht en wordt inmiddels ook binnen de reguliere geneeskunde toegepast. Een voorbeeld is de inzet binnen gespecialiseerde medische zorg, waar specifieke vormen van fotobiomodulatie worden gebruikt om orale mucositis te helpen voorkomen of verminderen, een pijnlijke ontsteking van het mondslijmvlies die als bijwerking van bepaalde medische behandelingen kan ontstaan.
Dat vermelden we niet om te suggereren dat roodlichttherapie een behandeling is voor ernstige aandoeningen, maar omdat het laat zien dat fotobiomodulatie niet zomaar een recente wellnesshype is. Het is een techniek waarover al jarenlang serieus wetenschappelijk onderzoek loopt.
Op basis van die literatuur beschouwen we roodlichttherapie met geschikte led-apparatuur en een passende dosering als een behandeling met een over het algemeen gunstig veiligheidsprofiel. Maar dat profiel geldt onder de aanbevolen omstandigheden, niet als carte blanche.
Ook rood en nabij-infrarood licht kunnen bij onjuist gebruik risico's opleveren. Die risico's zitten niet in het soort straling zoals bij UV, maar in drie andere factoren: dosering, ogen en individuele gevoeligheid.
We gaan die drie hieronder stuk voor stuk door.
Rood licht rond 630 tot 660 nanometer en nabij-infrarood licht rond 850 nanometer kunnen door verschillende lichtgevoelige moleculen in het lichaam worden geabsorbeerd. Een van de onderzochte werkingsmechanismen betreft de mitochondriën, die een belangrijke rol spelen bij de energieproductie van cellen. Afhankelijk van onder andere de golflengte en dosering kan deze lichtblootstelling verschillende biologische processen beïnvloeden.
Dit is geen warmte-effect, maar een fotobiologisch effect: het licht zelf triggert een reactie in de cel. Voor de huid wordt in onderzoek onder andere gekeken naar effecten op herstelprocessen en ontstekingsreacties. Resultaten en bewijskracht per toepassing verschillen, en niet voor elk gebruik is voldoende humaan onderzoek beschikbaar. Waar dat onderzoek ontbreekt of beperkt is, benoemen we dat.
Bij verantwoord gebruik volgens een onderbouwd protocol hebben we bij Loptimize nog nooit meegemaakt dat iemand onze panelen zo gebruikte dat er aantoonbare schade aan de huid ontstond door overdosering.
Dat komt mede doordat we altijd behandelprotocollen meegeven die zijn gebaseerd op wetenschappelijke literatuur en onze eigen irradiantiemetingen. Daarin leggen we uit welke afstand, behandeltijd en frequentie we voor een bepaalde toepassing adviseren, en waarom.
Maar we weten ook: als iemand de behandelduur of intensiteit ver buiten de onderzochte bereiken zou opvoeren, kunnen we niet garanderen dat dat geen gevolgen heeft. De literatuur laat bij fotobiomodulatie regelmatig een bifasische dosisrespons zien: te weinig licht geeft onvoldoende effect, maar boven een bepaald optimum kan een hogere dosis het effect juist verminderen of omkeren in plaats van verder versterken. Meer is dus niet automatisch beter. Of dat ook gepaard gaat met weefselschade hangt af van meerdere factoren en is niet met onze spectrometer vast te stellen.
Bij krachtige roodlichttherapiepanelen kan de huid tijdens een behandeling wat warmer aanvoelen. Een lichte, kortdurende roodheid hoeft niet direct op schade te wijzen, maar is ook geen noodzakelijk onderdeel van de behandeling. Ontstaan er duidelijke roodheid, pijn, een branderig gevoel of aanhoudende klachten, stop dan de behandeling en beoordeel de behandelafstand en dosering opnieuw.
Wat wél een signaal is om te stoppen en opnieuw te beoordelen: aanhoudende klachten na een behandeling. We hebben incidenteel contact gehad met klanten die na gebruik hoofdpijn of migraine ervaarden. Of de behandeling daar de oorzaak van was, konden we niet vaststellen. Maar we namen die signalen serieus. Als een behandeling ongemak veroorzaakt, is dat voor ons reden om het protocol opnieuw te bekijken.
Een klant gaf ook aan na roodlichttherapie minder goed te kunnen slapen. Die persoon gebruikte de lamp relatief kort voor het slapengaan. Licht kan invloed hebben op onze biologische klok: de lichtintensiteit, de golflengtes, de blootstellingsduur en het tijdstip spelen daarbij allemaal een rol. We konden niet met zekerheid vaststellen wat de slaapklachten veroorzaakte, maar het was voor ons reden om extra aandacht te besteden aan het tijdstip van behandelen. Ons advies: gebruik roodlichttherapie bij voorkeur niet direct voor het slapengaan, maar minimaal een uur daarvoor.
Heb je een huidaandoening die onder medische behandeling staat, of weet je niet hoe die reageert op licht? Overleg dan bij twijfel eerst met je arts of behandelaar.
Bij krachtige roodlichttherapiepanelen verdienen de ogen extra aandacht. Vooral bij hoge lichtintensiteiten en korte behandelafstanden kan de blootstelling van het oog aanzienlijk zijn. Bepaalde vormen van schade aan het netvlies veroorzaken niet noodzakelijk direct pijn of ongemak. Je kunt daarom niet uitsluitend op je eigen gevoel vertrouwen om te bepalen of de blootstelling veilig is.
Dat maakt ogen het meest concrete aandachtspunt bij roodlichttherapie.
Onze standaardadviezen zijn: kijk niet rechtstreeks in de leds en gebruik bij behandelingen dicht bij het gezicht passende oogbescherming. Dat geldt zeker voor panelen met hogere irradiantie op korte afstand.
We willen hier ook eerlijk over zijn: met onze OHSP350-S spectrometer meten we hoeveel irradiantie onze panelen op een bepaalde afstand leveren. Maar fotobiologische veiligheid voor de ogen is een afzonderlijk vraagstuk, waarvoor specifieke beoordelingen en veiligheidstesten nodig zijn. Die vallen buiten wat een spectrometermeting ons kan vertellen. Dat is precies waarom oogbescherming voor ons geen optioneel advies is.
Gebruik de meegeleverde oogbescherming bij behandelingen in de buurt van het gezicht. Kijk niet rechtstreeks in de leds, ook niet kort. En behandel je gezicht met het paneel op de aanbevolen afstand, niet dichter.
Dit is het punt waarop wij ons het sterkst onderscheiden van veel andere aanbieders, en het is ook het punt dat het meest wordt onderschat.
Hoe vaak je een infraroodpaneel mag gebruiken, kun je niet beantwoorden zonder te weten hoeveel licht je daadwerkelijk ontvangt. En dat weet je niet op basis van het wattage van een paneel, de kleur van de leds of een vage behandeltijdaanbeveling van de fabrikant.
Bij Loptimize meten we de irradiantie van onze panelen met een OHSP350-S spectrometer, in een gecontroleerde donkere ruimte, met een vaste meetopstelling waarbij we iedere meting drie keer uitvoeren. We meten de rode lichtstand bij 630 en 660 nanometer en de nabij-infrarode lichtstand bij 850 nanometer, zowel afzonderlijk als gecombineerd. Zo weten we hoeveel irradiantie, uitgedrukt in mW/cm², onze panelen op verschillende behandelafstanden leveren.
Met die gemeten irradiantie en de behandeltijd kunnen we de dosis berekenen die iemand aan het huidoppervlak ontvangt. De formule daarvoor is:
dosis (J/cm²) = irradiantie (mW/cm²) × tijd (seconden) ÷ 1000
Irradiantie en dosis zijn twee aparte grootheden. Irradiantie is de lichtintensiteit die het oppervlak bereikt op een bepaald moment. Dosis is de totale hoeveelheid energie die tijdens een behandeling is ontvangen. Je kunt ze niet door elkaar gebruiken.
Een concreet voorbeeld van wat afstand doet: bij onze Maxi meten we op 10 centimeter bij uitsluitend 850 nanometer nabij-infrarood ongeveer 97 mW/cm². Op 50 centimeter is dat nog maar 24 mW/cm². Bij een behandeling van vijf minuten, dat is 300 seconden, levert dat respectievelijk 29,1 en 7,2 J/cm² op aan het huidoppervlak. Alleen door de afstand te veranderen loopt de ontvangen dosis in dit geval een factor vier uiteen.
Daarom adviseren we niet zomaar een standaard behandeltijd. De behandeltijd hangt af van het behandeldoel, de gewenste dosis in J/cm², de gemeten irradiantie van het paneel en de behandelafstand.
Als praktisch uitgangspunt hanteren we op basis van de wetenschappelijke literatuur:
Dat zijn geen wettelijke veiligheidsgrenzen en ook geen universele optimale doseringen. Het zijn praktische bereiken die we gebruiken om behandelprotocollen op te stellen op basis van doseringen die in onderzoek zijn toegepast. Er bestaan onderzoeken met aanzienlijk hogere doseringen voor specifieke toepassingen, maar dat betekent niet dat zulke doseringen zomaar toepasbaar zijn voor ieder ander gebruik.
Dosis is bovendien één van de belangrijkste parameters, naast golflengte, irradiantie, behandeltijd, frequentie, behandeloppervlak en doelweefsel. We hanteren geen vaste grens waarop rood of nabij-infrarood licht schadelijk wordt. Die grens hangt af van de specifieke toepassing en wat we wetenschappelijk kunnen onderbouwen.
Bij fotobiomodulatie zien we regelmatig dat een hogere dosis niet automatisch een beter resultaat oplevert. De literatuur laat een bifasische dosisrespons zien: te weinig licht geeft onvoldoende effect, maar boven een bepaald optimum kan het effect afvlakken of verminderen. Een afnemend effect is daarbij iets anders dan aantoonbare weefselschade, die twee moeten we niet op één hoop gooien.
Wat we wél kunnen zeggen: als iemand voor een bepaalde toepassing normaal gesproken een dosis van ongeveer 10 J/cm² ontvangt, is er geen wetenschappelijke reden om dat te verhogen naar 100 of 600 J/cm². Een tienvoudige verhoging valt volledig buiten wat we zonder specifieke onderbouwing zouden adviseren, en een zestigvoudige verhoging nog verder. Of zulke doses schade veroorzaken hangt af van meerdere factoren, maar dat is iets anders dan dat het een zinvolle keuze is.
Veel mensen die zoeken naar de vraag of infrarood schadelijk is, denken niet aan roodlichttherapiepanelen maar aan infraroodverwarmers binnenshuis. Dat is een andere toepassing en vraagt om andere afwegingen.
Een infraroodverwarmer werkt primair via warmteoverdracht. Het gaat dan om mid- en ver-infrarood: golflengtes die sterker worden geabsorbeerd door water in het weefsel en hun energie daardoor relatief oppervlakkig afgeven. Het primaire effect is thermisch, niet fotobiologisch.
Bij normaal gebruik in een woonruimte, op de gebruikelijke afstanden en met de gebruikelijke blootstellingsduur, zijn infraroodverwarmers niet bedoeld om hoge irradiantie op de huid te leveren. De afstand tot het apparaat is groot en de blootstelling diffuus. Dat verschilt wezenlijk van een roodlichttherapiepaneel dat je op korte, specifieke afstand gebruikt voor een gerichte behandeling.
Toch gelden ook voor infraroodverwarmers enkele praktische aandachtspunten: langdurige, intensieve blootstelling van de huid op korte afstand kan een thermisch effect geven, vergelijkbaar met langdurig voor een open haard zitten. Voor kinderen, ouderen en mensen met een verminderde warmtegevoeligheid is extra aandacht op zijn plaats. Niet omdat infraroodverwarming per definitie gevaarlijk is, maar omdat thermische schade bij verminderde pijngewaarwording moeilijker tijdig te herkennen is.
Een aandachtspunt dat weinig aanbieders benoemen: licht is niet alleen relevant voor de huid of andere weefsels. Blootstelling aan licht op het verkeerde moment kan ook invloed hebben op onze biologische klok en daarmee op slaap.
De golflengtes die het sterkst bijdragen aan de onderdrukking van melatonine liggen ruwweg tussen 460 en 490 nanometer, met een piek rond 480-490 nm, dat valt in het blauwe deel van het spectrum. Rood licht rond 630 tot 660 nanometer en nabij-infrarood licht rond 850 nanometer dragen daar nauwelijks aan bij. Maar ook voor rood licht geldt: intensief licht op een laat tijdstip kan het gevoel van alertheid beïnvloeden, mogelijk via andere mechanismen.
Een klant die na roodlichttherapie slechter sliep gaf aan de lamp relatief kort voor het slapengaan te gebruiken. We konden niet vaststellen of de behandeling de directe oorzaak was. Maar het was voor ons reden om tijdstip consequent onderdeel te maken van ons advies: gebruik roodlichttherapie bij voorkeur niet direct voor het slapengaan, maar minimaal een uur daarvoor.
De grote meerderheid van onze klanten gebruikt onze panelen zonder problemen, mits ze het aanbevolen protocol volgen. Maar individuele gevoeligheid kan verschillen.
We noemen een aantal situaties waar extra aandacht verstandig is:
Lichtgevoeligheid en migraine. Incidenteel hebben we klanten gesproken die na gebruik van onze lamp migraineklachten ervaarden. Of de behandeling de oorzaak was, konden we niet vaststellen. Maar als je weet dat je lichtgevoelig bent, is het verstandig om voorzichtig te starten en te beoordelen hoe je reageert.
Medicatie die lichtgevoeligheid verhoogt. Sommige medicijnen kunnen de gevoeligheid van de huid voor licht verhogen. Als je zo'n medicijn gebruikt en je weet niet of dat relevant is voor rood of nabij-infrarood licht, is het verstandig dit na te vragen bij je apotheker of arts.
Aandoeningen onder medische behandeling. Staat een aandoening die je huid of ogen betreft onder medische behandeling, of weet je niet hoe die reageert op lichtblootstelling? Overleg dan bij twijfel eerst met je arts of behandelaar voordat je begint.
Zwangerschap. Er is onvoldoende specifiek humaan veiligheidsonderzoek naar het gebruik van roodlichttherapiepanelen tijdens de zwangerschap, met name bij blootstelling van de buik. Dat betekent niet dat schadelijkheid is aangetoond, maar wel dat we onvoldoende gegevens hebben om hiervoor een algemeen behandelprotocol te adviseren. Overleg daarom eerst met een arts.
Deze voorzichtigheid staat los van de vraag of infrarood per definitie gevaarlijk is. Het gaat om situaties waarin onvoldoende onderzoek beschikbaar is om een weloverwogen protocol op te stellen.
Hier willen we duidelijk over zijn, ook al is het niet het antwoord dat mensen zoeken.
De fout die we steeds tegenkomen is niet dat mensen per se te lang of te intensief behandelen. De fout is dat mensen helemaal niet weten hoeveel licht ze ontvangen. Ze kopen een paneel op basis van wattage of een vaag gevoel van kwaliteit, stellen zichzelf een behandeltijd in zonder te weten welke dosis dat oplevert, en gaan ervan uit dat meer wattage of langer behandelen automatisch beter is.
Sommigen denken voorzichtig te zijn door een lamp met minder wattage te kopen, terwijl ze niet weten hoeveel licht die lamp daadwerkelijk afgeeft. Anderen denken dat een krachtiger paneel betere resultaten oplevert en behandelen vervolgens veel langer dan voor de beoogde toepassing is onderzocht.
Bij Loptimize meten we de irradiantie van onze eigen panelen en vertalen we wetenschappelijke onderzoeksgegevens naar behandelprotocollen. Niet omdat we een behandeltijd willen voorschrijven, maar omdat we willen dat de dosis die iemand ontvangt aansluit bij wat in onderzoek is toegepast voor diezelfde toepassing.
Dat is voor ons de kern van verantwoord gebruik: niet de hoogst mogelijke dosis zoeken, maar een passende dosis die wetenschappelijk onderbouwd is.
Als iemand ons vraagt of infrarood schadelijk is, is het eerlijke antwoord: dat hangt af van welk type infrarood, hoeveel, op welke manier en wanneer.
Rood en nabij-infrarood licht zijn wezenlijk anders dan UV-straling. Ze werken via andere biologische processen en brengen niet dezelfde risico's met zich mee. Op basis van tientallen jaren wetenschappelijk onderzoek en onze eigen praktijkervaring met inmiddels duizenden klanten zien we geen reden om automatisch bang te zijn voor roodlichttherapie bij verantwoord gebruik.
Maar verantwoord gebruik betekent: weten welke golflengte je gebruikt, hoeveel licht je paneel daadwerkelijk afgeeft op de afstand waarop je behandelt, welke dosis dat in de behandeltijd oplevert en of die dosis aansluit bij wat voor jouw toepassing in onderzoek is gebruikt.
De vraag is dus niet alleen of infrarood schadelijk is. De vraag is of jij weet hoeveel licht je ontvangt.
BLACK FRIDAY 20% korting op alles met kortingscode REDFRIDAY2026
