Wat een kleine studie liet zien
Een van de meest geciteerde onderzoeken op het raakvlak van roodlicht en slaap volgde twintig Chinese vrouwelijke basketbalspelers. Tien sporters kregen gedurende veertien dagen iedere avond dertig minuten roodlichtbehandeling rond 658 nm; de andere tien vormden de controlegroep. Na die twee weken was de slaapkwaliteit in de behandelgroep verbeterd en lag het gemeten serum-melatonine hoger. De onderzoekers vonden bovendien een correlatie tussen de verandering in slaapkwaliteit en de melatoninestijging.
Dat is een kleine studie. Het is geen bewijs dat iedereen beter gaat slapen van rood licht. Maar het is wel een concreet voorbeeld dat rood licht in relatie tot slaap daadwerkelijk onderzocht is, en dat die relatie niet uit de lucht gegrepen is.
Een recentere studie uit 2025 bekeek 64 Taiwanese verpleegkundigen in ploegendienst met zelfgerapporteerde slapeloosheid, verdeeld over een behandel- en controlegroep. Zij kregen gedurende vier weken, drie keer per week, dertig minuten behandeling met LED-photobiomodulation op 660 en 850 nm. Daarvoor werd een draagbaar LED-apparaat gebruikt, geen roodlichtpaneel zoals de Medi. Na vier weken scoorde de behandelde groep gemiddeld 4,3 op de Insomnia Severity Index; de controlegroep stond op 12,6. Dat verschil was statistisch significant.
Wat opvalt aan beide studies, en wat we eerlijk willen benoemen, is dat ze de golflengtes en behandeltijd beschrijven, maar niet altijd even duidelijk rapporteren hoeveel mW/cm² er daadwerkelijk op het weefsel aankwam. Daardoor kun je niet zonder meer zeggen: gebruik exact zoveel joule per cm². Dat is ook precies de reden waarom wij onze eigen apparatuur meten. Alleen '660 nm, dertig minuten' is voor ons nog geen volledig behandelprotocol.
Hoe licht overdag je slaap 's nachts bepaalt
Voordat we het hebben over roodlichttherapie als avondtoepassing, is er iets fundamentelers om te begrijpen: licht heeft de hele dag invloed op je biologische klok.
In het netvlies zitten intrinsiek lichtgevoelige retinale ganglioncellen, de ipRGC's. Via het eiwit melanopsine zijn ze bijzonder gevoelig voor blauwgroen licht. Die informatie gaat naar de suprachiasmatische nucleus, de SCN, die fungeert als centrale circadiane klok. Op die manier beïnvloedt licht onder andere de timing van melatonine en je slaap-waakritme.
Dat betekent twee dingen in de praktijk:
Overdag wil je juist veel natuurlijk daglicht, inclusief het blauwe deel van het spectrum. Dat geeft je biologische klok een duidelijk dagsignaal. Naarmate de avond vordert, wil je die prikkel verminderen en steeds meer richting warm en rood licht gaan. Niet omdat rood licht op een exact tijdstip ineens een slaapmiddel wordt, maar omdat het past binnen die overgang van dag naar nacht.
Roodlichttherapie is in die context een gerichte avondtoepassing, niet een los trucje dat los van de rest werkt.
De fout die we steeds zien: één onderdeel optimaliseren, de rest negeren
Wat we regelmatig tegenkomen bij mensen die roodlichttherapie willen inzetten voor slaap: ze doen tien minuten roodlicht voor het slapen, en kijken daarna nog twee uur onder felle verlichting naar een helder beeldscherm. Dan optimaliseer je één klein onderdeel, terwijl je de rest van je lichtomgeving negeert.
Dat is niet logisch, en het is ook niet eerlijk om dat wél te suggereren.
Ons uitgangspunt is daarom altijd het volledige 24-uurs lichtpatroon: overdag voldoende buitenlicht en een duidelijk dagsignaal, in de avond minder circadiane verstoring door verlichting aan te passen, en wanneer dat praktisch nodig is, met een avondbril die het relevante zichtbare spectrum tot ongeveer 550 nm sterk blokkeert. Roodlichttherapie kan daar vervolgens als gerichte toepassing naast staan. Niet als vervanging van die bredere aanpak.
Ons slaapprotocol voor de Medi
Als we roodlichttherapie specifiek voor slaap inzetten, werken we met een concreet protocol. Voor de Medi ziet dat er als volgt uit:
- Golflengte: rood, 630-660 nm
- Duur: 10 minuten
- Afstand: 30 centimeter
- Timing: ongeveer een uur voor het slapen
Die parameters zijn niet willekeurig. We meten onze apparatuur met een OHSP350-S spectrometer: die laat zien welke golflengtes een lamp daadwerkelijk uitzendt en hoeveel mW/cm² er op verschillende afstanden aankomt. Zo kunnen we een protocol uit onderzoek, zoals de basketballerstudie met 658 nm, zo goed mogelijk vertalen naar onze eigen lamp. De spectrometer zegt ons niet dat rood licht je slaap verbetert; de wetenschap geeft het uitgangspunt, onze metingen vertellen ons hoe we de bijbehorende lichtdosis kunnen benaderen.
We adviseren 30 centimeter omdat we op die afstand hebben gemeten hoeveel irradiantie het paneel levert. Daarmee is het protocol herleidbaar, niet op basis van een indrukwekkende specificatielijst, maar op basis van een gemeten dosis.
De verpleegkundigen-studie gebruikte een draagbaar LED-apparaat; wij vertalen de bevindingen naar onze panelen op basis van de golflengtes en onze eigen gemeten irradiantie. We stellen daarbij niet dat beide toepassingen volledig gelijkwaardig zijn, het gaat erom dat we zo dicht mogelijk aansluiten bij wat het onderzoek beschrijft, gegeven wat wij kunnen meten.
Waarom wattage weinig zegt over slaap
Een denkfout die we regelmatig tegenkomen bij aankoopvragen: mensen vergelijken een paneel van 300 watt met een van 500 watt en gaan ervan uit dat die laatste automatisch beter is. Voor slaap zegt dat vrijwel niets.
Wat je wilt weten is: welke golflengte wordt er daadwerkelijk gebruikt, hoeveel mW/cm² komt er op de behandelafstand aan, en welke dosis en timing passen bij het onderzochte protocol? Bij slaap is méér licht bovendien niet automatisch beter, ons protocol is juist specifiek en beperkt: alleen rood, 630-660 nm, tien minuten, op 30 centimeter, een uur voor het slapen.
Als een aanbieder niet kan uitleggen welke golflengte, irradiantie, dosis, afstand en timing bij het doel horen, heb je aan een indrukwekkende specificatielijst weinig. Die vertaalslag is precies wat wij proberen te maken, en wat in de meeste productbeschrijvingen ontbreekt.
Wat nabij-infrarood toevoegt, en wat niet
De studie bij verpleegkundigen gebruikte naast 660 nm ook 850 nm: nabij-infrarood licht. Dat is licht dat je niet ziet, maar dat dieper in weefsel doordringt. Beide golflengtes worden in photobiomodulation-onderzoek toegepast, en beide passen binnen onze productlijn.
Voor slaap specifiek gebruiken we in ons standaardprotocol voor de Medi alleen rood licht van 630-660 nm. Of het toevoegen van 850 nm voor slaaptoepassingen een meerwaarde heeft boven rood licht alleen, kunnen we op basis van de huidige literatuur niet met zekerheid zeggen. De verpleegkundigen-studie laat veelbelovende resultaten zien met die combinatie, maar rapporteert, zoals gezegd, onvoldoende over de daadwerkelijke irradiantie. We zijn terughoudend in het doortrekken van conclusies die het onderzoek zelf ook niet trekt.
Een klantervaring die aansluit bij het protocol
Een klant gebruikte haar lamp twee keer per dag tien minuten, 's ochtends en voor het slapen. Ze gaf daarna aan dat ze veel beter sliep en dat haar huid verbeterde. Haar avondgebruik, tien minuten, voor het slapen, komt exact overeen met ons slaapprotocol voor de Medi.
We hebben in haar terugkoppeling niet vastgelegd op welke afstand ze precies zat, en we willen achteraf geen exacte dosis aan haar sessies toeschrijven. Wat haar persoonlijk het verschil heeft gemaakt, kunnen we evenmin bewijzen. Maar haar ervaring sluit aan bij de richting die we uit onderzoek kennen. Dat vinden we de eerlijke manier om een klantverhaal te vertellen: herkenbaar, maar zonder de causaliteit te claimen die we niet kunnen aantonen.
Veiligheid en wanneer je voorzichtig moet zijn
Roodlichttherapie wordt in de literatuur over het algemeen als goed verdraagbaar beschreven bij kortdurend gebruik op de aanbevolen afstand. Een paar praktische richtlijnen die we altijd meegeven:
Kijk niet rechtstreeks in de lamp, bescherm je ogen of sluit ze tijdens de sessie. Gebruik je de lamp op je gezicht of in de buurt van je ogen, draag dan de bijgeleverde beschermbril.
Heb je een huidaandoening waarvan je niet weet hoe deze op licht reageert, of staat de aandoening onder medische behandeling, overleg dan bij twijfel eerst met je arts of behandelaar. Gebruik je medicijnen die de lichtgevoeligheid van de huid kunnen verhogen, overleg dan vooraf met je arts of apotheker.
Meer is niet altijd beter. Ons protocol is bewust beperkt in tijd en afstand, niet om conservatief te zijn, maar omdat we werken met een gemeten dosis en niet adviseren wat we niet kunnen onderbouwen.
Wat dit betekent voor je avondroutine
Beter slapen met rood licht begint niet met de keuze voor een lamp. Het begint met begrijpen dat licht de hele dag werkt, en dat een avondprotocol alleen effectief is als het past binnen een breder dag-nachtritme.
Overdag: zoveel mogelijk buitenlicht, een duidelijk dagsignaal voor je biologische klok. In de avond: verlichting afbouwen, felle schermen vermijden, en als je roodlichttherapie inzet, doe dat dan ongeveer een uur voor het slapen, tien minuten, op de juiste afstand, met de juiste golflengte.
Niet omdat dat gegarandeerd werkt. Maar omdat het de aanpak is die het dichtst aansluit bij wat het onderzoek beschrijft, en bij wat wij met onze eigen metingen kunnen onderbouwen. De wetenschap op dit gebied is veelbelovend, maar nog niet volledig. Dat willen we eerlijk benoemen, ook als dat betekent dat het antwoord op de vraag 'werkt rood licht voor mij?' voorlopig 'dat verschilt per persoon' blijft.
Meer lezen
- Rood licht therapie ervaringen wat zegt de wetenschap
- Stress vermoeidheid rood licht
- Rood licht therapie in de huiskamer
- Glowclip rood licht leeslamp